Arabuluculuk sürecinde tarafların en çok sorduğu sorulardan biri, sürecin sonunda ödenecek arabuluculuk ücretinin nasıl belirleneceğidir. Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, arabulucunun emeğinin karşılığı olan ücretin alt sınırını gösterir; taraflar bu sınırın altında bir ücret üzerinde anlaşamaz. Tarife, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu çerçevesinde uygulanır.
Ücret Anlaşmayla mı, Tarifeyle mi Belirlenir?
Taraflar ile arabulucu ücret konusunda serbestçe anlaşabilir; ancak kararlaştırılan tutar tarifedeki asgari miktarın altında olamaz. Anlaşma yoksa doğrudan tarife uygulanır. Tarife, uyuşmazlığın konusu ve tarafların sayısı gibi ölçütlere göre farklılaşan bir yapı içerir; ayrıca anlaşma sağlanıp sağlanamamasına göre iki ayrı hesap mantığı bulunur.
Anlaşma Sağlanan ve Sağlanamayan Süreçlerde Hesap Mantığı
- Anlaşma sağlanmışsa: Ücret, üzerinde anlaşılan miktar esas alınarak nispi biçimde hesaplanır; belirlenen oranın karşılığı, tarifedeki asgari tutarın altına inemez.
- Anlaşma sağlanamamışsa: Görüşmenin süresi ve taraf sayısı dikkate alınarak maktu ücret uygulanır.
- Konusu para olmayan uyuşmazlıklarda: Nispi hesap yapılamayacağından, tarifedeki maktu kalemler devreye girer.
Ücreti Kim Öder? Paylaşım Kuralı
Kural olarak arabuluculuk ücreti taraflarca eşit oranda karşılanır; taraflar aralarında farklı bir paylaşım kararlaştırabilir. Dava şartı arabuluculuğa tabi uyuşmazlıklarda, taraflardan birinin toplantıya mazeretsiz katılmaması hâlinde ücret ve yargılama giderleri bakımından o taraf aleyhine sonuç doğabilir. Bu nedenle davete icabet etmeme kararı, yalnızca stratejik değil mali sonuç da doğuran bir tercihtir.
Ücret Uyuşmazlığında İzlenecek Yol
- Arabuluculuk son tutanağında sürenin, taraf sayısının ve anlaşma tutarının açıkça yazılı olduğundan emin olun; ücret bu verilerden hesaplanır.
- Ücret talebine itirazınız varsa, itirazın dayanağını tutanaktaki hangi kayda karşı olduğunuzu belirterek yazılı hâle getirin.
- Tarifenin hangi yıla ait sürümünün uygulanacağı, sürecin başladığı tarihe göre belirlenir; başvuru tarihini kayıt altına alın.
- Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınacaksa, ücrete ilişkin kalemlerin belge içinde net olması sonraki icra aşamasında sorun çıkmasını önler.
Sık Yapılan Hata: Tutanağın Özensiz Doldurulması
Son tutanakta görüşme süresinin veya anlaşılan tutarın eksik yazılması, ücret hesabını doğrudan bozar ve taraflar arasında ikinci bir uyuşmazlığa yol açar. Tutanak imzalanmadan önce sayısal alanların tek tek okunması, sonradan telafisi güç tartışmaları önler.
Bu yazı arabuluculuk ücretine ilişkin genel işleyişi anlatmaktadır. Tarifeler yıllık olarak yenilendiğinden ve uyuşmazlığın türü hesabı değiştirdiğinden, kendi dosyanız için yürürlükteki tarife metnine ve hukuki desteğe başvurmanız uygun olacaktır.