2181 sayılı Karar ile Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, Malta, Norveç, Polonya ve Portekiz'in umuma mahsus pasaport hamili vatandaşlarının Türkiye'ye turistik amaçlı seyahatlerinde ve transit geçişlerinde, her 180 gün içinde azami 90 gün ikamet süresiyle vize muafiyeti sağlanmıştır. Muafiyet, girişi kolaylaştırır; ancak sınırsız kalış hakkı vermez ve süre hesabındaki hata, çıkışta ciddi sonuçlar doğurabilir.
Muafiyetin Sınırları
Karar üç unsurla sınırlıdır ve üçü birlikte aranır:
- Pasaport türü: umuma mahsus (bordo/ordinary) pasaport
- Amaç: turistik seyahat veya transit geçiş
- Süre: her 180 günlük dilim içinde toplam 90 günü aşmayan kalış
Çalışma, öğrenim, staj veya uzun süreli yerleşme amacı taşıyan girişler bu muafiyetin dışındadır; bu haller için ayrı izin gerekir.
90/180 Hesabı Nasıl Yapılır?
Sık yapılan hata, 90 günün her takvim yılında yeniden başladığının sanılmasıdır. Doğru yöntem geriye dönük hesaptır: herhangi bir günde, o günden geriye doğru sayılan son 180 gün içindeki tüm kalış günleri toplanır. Giriş ve çıkış günleri de sayıma dahil edilir. Kısa aralıklarla yapılan çok sayıda seyahatte toplam kolayca aşılabilir; bu nedenle her giriş-çıkış tarihinin ayrı bir listede tutulması yerinde olur.
Sürenin Aşılması Halinde Ne Olur?
Muafiyet süresi aşıldığında kişi, ülkede izinsiz kalmış sayılır. Bunun tipik sonuçları; çıkış sırasında idari işlem uygulanması, harç/ceza tahakkuku ve duruma göre belirli bir süre yeniden giriş yapılamamasıdır. Aşımın kısa süreli ve mazerete dayalı olduğu hallerde durumun belgelenmesi (hastane raporu, iptal edilen uçuş kaydı gibi) değerlendirmeye esas alınabilir.
Kalışı Uzatmak İsteyenler İçin
- 90 günlük süre dolmadan önce başvuru yapın; süre dolduktan sonraki başvuru farklı değerlendirilir.
- Kalış amacınıza uygun izin türünü belirleyin (turizm dışı amaçlarda ayrı prosedür işler).
- Adres, konaklama ve mali durum belgelerini önceden hazırlayın.
- Başvuru randevusunun tarihini ve alındı belgesini saklayın.
Yabancıların ülkeye giriş, kalış ve ikametine ilişkin kurallar, muafiyet kararlarından bağımsız olarak yabancılar mevzuatında düzenlenmiştir; muafiyet yalnızca vize zorunluluğunu kaldırır.
Yukarıdakiler genel bilgi amaçlıdır. Süre aşımı, giriş yasağı veya izin reddiyle karşılaşılması halinde, işlemin tebliğ tarihi kaçırılmadan hukuki destek alınması önerilir.