154 kV Yığılca Çimento TM-Osmanca TM enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 2203 karar sayılı düzenleme, ormanlık ve kırsal karakterli bir güzergâhı ilgilendirir. Böyle güzergâhlarda en çok tartışma yaratan konu, tapuda kayıtlı olmayan alanlarda kimin hak sahibi sayılacağıdır.
Tapusuz Taşınmazda Kamulaştırma Nasıl İlerler?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, tapuda kayıtlı olmayan taşınmazların kamulaştırılmasını ayrı bir usule bağlamıştır. Bu usulde, taşınmazı zilyetliğinde bulunduran kişinin durumu araştırılır ve bedelin kime ödeneceği bu araştırmanın sonucuna göre belirlenir. Zilyetliğin varlığı ise tek başına mülkiyet iddiasını her durumda sonuca ulaştırmaz; alanın hukuki niteliği belirleyicidir.
Orman ve Mera Vasıflı Alanlar
Güzergâhın orman sayılan yerlerden geçmesi halinde 6831 sayılı Orman Kanunu, mera, yaylak ve kışlak niteliğindeki alanlardan geçmesi halinde ise 4342 sayılı Mera Kanunu hükümleri devreye girer. Bu alanlarda özel mülkiyet iddiası kural olarak kabul görmediğinden, kişilere bedel ödenmesi de sınırlı hallerde mümkün olur. Buna karşılık üzerindeki muhdesat yönünden ayrı bir değerlendirme yapılabilir.
Zilyetlik ve Muhdesat Nasıl İspatlanır?
- Kadastro tutanakları ve varsa vergi kayıtlarını çıkartın.
- Alanda uzun süredir yürütülen kullanımı gösteren hava fotoğrafı ve uydu görüntülerini tarihleriyle birlikte derleyin.
- Dikilen ağaç, yapılan çit, ahır veya su tesisi gibi muhdesatı kalem kalem listeleyin.
- Komşu parsel malikleri ve yerel bilirkişilerin beyanına başvurulabileceğini gözeterek tanık listesi hazırlayın.
- Tespit ettirebileceğiniz durumlar için delil tespiti yolunu değerlendirin.
Bedel Kime Ödenir?
Alan hazine veya kamu adına kayıtlıysa bedel kural olarak ilgili idareye ödenir; kullanıcının talebi ise varsa muhdesat üzerinde yoğunlaşır. Bu ayrımın önceden bilinmesi, gerçekçi olmayan taleplerle zaman kaybedilmesini önler ve enerjinin doğru kaleme yönlendirilmesini sağlar.
Sahada Yapılan Çalışma Başlamışsa
Direk yerlerinin kazılmaya başlanması veya ağaç kesimi yapılması halinde, mevcut durumun derhal tarihli biçimde belgelenmesi gerekir. Çalışma tamamlandıktan sonra alanın önceki halini ortaya koymak çok güçleşir ve bu durum doğrudan bedel tartışmasına yansır.
Bu rehber, tapusuz alanlarda karşılaşılan tipik sorunları genel olarak açıklar. Alanınızın kadastral niteliği sonucun tamamını değiştirebileceğinden, kayıtlarınızı bir hukukçuyla birlikte incelemeden talep oluşturmamanız yararınıza olur.