Doğum sonrasında çalışma hayatına dönen ebeveynin en çok kullandığı haklardan biri kısmi süreli çalışma talebidir. Analık İzni veya Ücretsiz İzin Sonrası Yapılacak Kısmi Süreli Çalışmalar Hakkında Yönetmelik, bu talebin nasıl kullanılacağını ve işverenin hangi hallerde hareket alanı bulunduğunu düzenler. Bu rehber, talebin doğru kurulması ile reddedilmesi halinde izlenecek yolu ele alır.
Talebi Kim, Nasıl Kullanır
Hak, analık izninin veya ücretsiz iznin bitiminden sonra, çocuğun zorunlu ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen aybaşına kadar kullanılabilir. Talebin yazılı olarak yapılması ve işverene ulaştığının belgelenmesi kritik önemdedir. Eşlerden yalnızca birinin bu haktan yararlanabilmesi kuralı bulunduğundan, eşin çalışma durumuna ilişkin belge talebe eklenmelidir.
İşveren Her Talebi Reddedebilir mi
- Yönetmelik, işin niteliği gereği kısmi süreli çalışmaya uygun olmayan belirli işleri ayrık tutar; bu istisna dar yorumlanır.
- İstisna kapsamına girmeyen işlerde talep, işverenin takdirine bırakılmış bir istek değil kullanılabilir bir haktır.
- Ret gerekçesinin somut ve işin niteliğine dayalı olarak yazılı bildirilmesi beklenir.
Talebin Reddi veya Fiilen Engellenmesi Halinde
Talebin karşılanmaması ya da işçinin bu talep nedeniyle olumsuz muameleye tabi tutulması, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi ve ayrımcılık iddiası tartışmalarını beraberinde getirir. İşveren tarafından yapılan fesihte ise iş güvencesi kapsamındaki işçi bakımından işe iade davası gündeme gelir. Burada en sık yaşanan hak kaybı, feshin tebliğinden sonra kanunda öngörülen kısa süre içinde arabulucuya başvurulmamasıdır; iş uyuşmazlıklarında dava şartı olarak arabuluculuk esastır.
Delil Dosyasını Baştan Kurmak
- Talep dilekçesinin işverene tebliğ edildiğini gösteren kayıt saklanmalıdır.
- Yazılı ret varsa aslı, sözlü ret varsa e-posta yazışması gibi yan deliller toplanmalıdır.
- Talep öncesi ve sonrası puantaj, görev yeri ve unvan değişiklikleri karşılaştırmalı olarak dosyalanmalıdır.
- Eşin çalışma durumuna ilişkin belge güncel tarihli olmalıdır.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; kısmi süreli çalışma talebi reddedilen ya da bu nedenle iş sözleşmesi sona eren çalışanların, süre kısıtları nedeniyle vakit kaybetmeden bir hukukçuya başvurması önerilir.