Tamamlayıcı tıp alanında kurulan üniversite merkezlerine ilişkin yönetmelikler, sağlık hizmeti ile akademik araştırmanın iç içe geçtiği bir alanı düzenler. Bu nedenle metnin asıl önemi organ yapısında değil, hangi uygulamanın kim tarafından, hangi yetkiyle yapılabileceği sorusundadır.
Uygulama Yetkisi Kimdedir?
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları Türkiye'de ayrı bir izin ve sertifikasyon rejimine tabidir; uygulamalar hekim veya ilgili mevzuatın yetkilendirdiği sağlık meslek mensupları tarafından, izinli ünitelerde yapılabilir. Bir üniversite merkezinin yönetmelikte "uygulama" ifadesine yer vermesi, tek başına yetki doğurmaz; sağlık mevzuatındaki izin şartlarının ayrıca sağlanması gerekir.
Aydınlatılmış Onam ve İspat
Bu alanda çıkan uyuşmazlıkların büyük bölümü hasta zararından değil, onamın kapsamından doğar. Onam metninde bulunması beklenenler:
- Uygulamanın niteliği ve klasik tedaviyle ilişkisi
- Beklenen fayda ile bilimsel belirsizlik düzeyi
- Olası yan etkiler ve alternatifler
- Hastanın uygulamayı reddetme ve sonlandırma hakkı
Sözlü bilgilendirme yapıldığı iddiası, yazılı ve imzalı bir onam belgesinin yerini uygulamada güçlükle tutar.
Sorumluluk Rejimi: İdari mi Adli mi?
Devlet üniversitesi bünyesinde bir sağlık biriminde doğan zarar, kural olarak hizmet kusuru çerçevesinde idari yargıda tazminat konusu olur. Kişisel kusurun ağırlık kazandığı hallerde ise ceza soruşturması ve kişisel sorumluluk gündeme gelebilir. Vakıf üniversitelerinde ise özel hukuk ilişkisi öne çıkar. Yanlış yargı kolunda açılan davada süre kaybı yaşanması, bu alanda en sık karşılaşılan usul hatasıdır.
Merkez Yönetimi İçin Kontrol Başlıkları
- Her uygulama türü için izin ve sertifika durumunu dosyada saklayın.
- Onam formlarını uygulama bazında ayrıştırın, tek tip form kullanmayın.
- Hasta kayıtlarını sağlık verisi rejimine uygun güvenlik önlemleriyle tutun.
- Tanıtım ve bilgilendirme metinlerinde sonuç vaadi içeren ifadelerden kaçının.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Bir uygulamadan doğan zarar iddiasında, tıbbi kayıtların ve onam belgelerinin dosya özelinde incelenmesi gerekir.