5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında dönüşüm işlemi gerçekleştiren kurumlar lehine taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesisi veya kiralama yapılmasına ilişkin yönetmelik, kamu taşınmazının özel bir amaçla ve şartlı biçimde kullandırılmasını düzenler. Buradaki hak, olağan bir kira ilişkisinden farklıdır: kullanım amacına bağlıdır ve amaçtan sapma doğrudan hakkın sona ermesi sonucunu doğurabilir.
İrtifak Hakkı ile Kiralama Arasındaki Fark
İrtifak hakkı, taşınmaz üzerinde tapu siciline tescil edilen ayni nitelikte bir kullanım hakkı doğururken; kiralama kişisel hak niteliğindedir. Bu ayrım, hakkın devri, üzerinde ipotek kurulup kurulamayacağı ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik bakımından sonuç doğurur. Başvuru aşamasında hangi modelin talep edildiği ve idarenin hangisini uygun gördüğü açıkça belirlenmelidir.
Hak Sahipliğinin Sürekliliği ve Şartlar
- Taşınmazın yalnızca dönüşüm kapsamındaki eğitim faaliyeti için kullanılması.
- Öngörülen yapılaşma ve faaliyete başlama takviminin gerçekleştirilmesi.
- Bedelin dönemsel olarak ve zamanında ödenmesi.
- Kurum nakli, devir veya ortaklık değişikliğinde idarenin bilgilendirilmesi.
Bu şartlardan sapma, sözleşmenin feshi ve hakkın terkini gibi ağır sonuçlar doğurabileceği için, kurum yönetiminin şartları bir uyum takvimine bağlaması yerinde olur.
Usule Aykırı İşlem Riski Nerede Doğar?
Uygulamada en sık görülen sorun, işlemin idari usul kurallarına uyulmadan tamamlanmasıdır. Örneğin başvurunun yetkili birim yerine başka bir birime yapılması, eksik belgeyle dosyanın işleme alınıp sonradan reddedilmesi ya da tahsis kararının gerekçesiz bırakılması. İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından herhangi birindeki sakatlık, işlemin iptali istemine dayanak oluşturabilir. Bu nedenle kurum, kendisine tebliğ edilen her kararın gerekçesini ve dayanağını yazılı olarak talep etmelidir.
Fesih ve Bedel Uyuşmazlıklarında Yol Haritası
- İdarenin ihtar yazısındaki aykırılık iddiası kalem kalem karşılanmalıdır.
- Verilen süre içinde giderilebilecek eksiklikler öncelikle giderilip belgelenmelidir.
- Bedel artışına itiraz edilecekse, dayanak hesaplama yöntemi ve sözleşme hükmü birlikte ele alınmalıdır.
- Dava yoluna gidilecekse, uyuşmazlığın idari sözleşmeden mi yoksa özel hukuk ilişkisinden mi kaynaklandığı önceden değerlendirilmelidir.
Bu içerik yalnızca genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Taşınmaza ilişkin tahsis ve sözleşme metinleri kurumdan kuruma değiştiğinden, işlem yapmadan önce sözleşmenizin bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.