Havacılık alanında faaliyet gösteren bir üniversite merkezi, yalnızca kendi kuruluş yönetmeliğine değil, aynı zamanda 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve sivil havacılık otoritesinin düzenlemelerine tabidir. Bu çift katmanlı yapı, merkezin planladığı her uygulamalı faaliyette ayrıca izin sorgulaması yapılmasını gerektirir.
Faaliyetin Türü İzin Rejimini Belirler
Merkezin yürüttüğü çalışmalar farklı hukuki rejimlere girer. Salt teorik araştırma, veri analizi veya simülasyon çalışması ile fiilî uçuş, insansız hava aracı operasyonu veya bakım eğitimi aynı çerçevede değerlendirilemez. Uygulamalı faaliyetlerde yetkilendirilmiş kuruluş statüsü, personel lisansı ve hava aracı uygunluğu ayrı ayrı aranır.
İnsansız Hava Aracı Çalışmalarında Kritik Başlıklar
- Aracın kayıt ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmesi
- Uçuş yapılacak sahanın izin durumunun önceden teyidi
- Operatör ve pilot yeterliliğinin belgelenmesi
- Üçüncü kişilere karşı sorumluluk sigortasının varlığı
- Görüntü kaydı yapılıyorsa 6698 sayılı KVKK kapsamında aydınlatma ve saklama politikası
Zarar Doğduğunda Sorumluluk Kime Ait Olur?
Uygulamalı bir faaliyette üçüncü kişiye veya mala zarar verilmesi halinde, sorumluluğun merkeze mi, üniversite tüzel kişiliğine mi, yoksa faaliyeti fiilen yürüten personele mi ait olacağı tartışılır. Bu tartışmayı önceden yönetmenin yolu; görevlendirme yazılarının açık olması, operasyon prosedürlerinin yazılı hale getirilmesi ve sigorta kapsamının faaliyetle uyumlu seçilmesidir. Sigorta poliçesinin eğitim ve araştırma amaçlı uçuşları kapsayıp kapsamadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
İdari Yaptırım Halinde İzlenecek Yol
Sivil havacılık mevzuatına aykırılık iddiasıyla idari para cezası uygulanması durumunda, cezanın dayanağı, muhatabı ve tebliğ tarihi ilk kontrol edilecek unsurlardır. Cezanın kurum tüzel kişiliğine mi yoksa gerçek kişiye mi kesildiği, başvuru yolunu ve savunmanın içeriğini değiştirir. Tebliğ evrakındaki başvuru yolu açıklaması esas alınmalı, süre geçirilmeden hareket edilmelidir.
Faaliyet Öncesi Kontrol Sırası
- Faaliyetin izin gerektirip gerektirmediğini yazılı olarak değerlendirin.
- Gerekli izin ve onayları faaliyet tarihinden önce tamamlayın.
- Görevli personeli ve yetkilerini görevlendirme yazısıyla belirleyin.
- Sigorta kapsamını faaliyet tanımıyla karşılaştırın.
- Faaliyet sonrası kayıt ve raporları arşive alın.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; havacılık faaliyetlerinde teknik mevzuat sık güncellendiğinden, planlanan her operasyon için güncel otorite düzenlemeleri ve hukuki değerlendirme birlikte gözden geçirilmelidir.