Bir belgelendirme kuruluşunun yapı malzemeleri alanında onaylanmış kuruluş sıfatıyla görevlendirilmesi, ilgili bakanlıkça tebliğ yayımlanarak duyurulur. Bureau Veritas Gözetim Hizmetleri Ltd. Şti.'nin onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilmesine dair tebliğ de bu nitelikte bir düzenlemedir. Görevlendirme tebliğinin en kritik unsuru, kuruluşa verilen kimlik numarası ile birlikte gösterilen kapsam listesidir.
Kapsam Listesi Neden Belirleyicidir?
Onaylanmış kuruluş, yalnızca görevlendirildiği ürün grupları ve değerlendirme sistemleri bakımından işlem yapabilir. Kapsam dışında düzenlenen bir belge, yetki aşımı nedeniyle geçerli sayılmaz. İmalatçı açısından bu, ciddi bir kontrol yükümlülüğü doğurur: hizmet almadan önce kuruluşun kapsamının kendi ürününü içerip içermediği doğrulanmalıdır. Sonradan yapılan bu tespit, üretilmiş ve satılmış tüm partileri etkileyebilir.
Görevlendirme Öncesi Aranan Koşullar
- Bağımsızlık ve tarafsızlık: kuruluşun değerlendirdiği ürünle çıkar ilişkisi bulunmamalıdır.
- Teknik yeterlilik: personel, cihaz ve metot yetkinliği belgelenmelidir.
- Akreditasyon: ilgili kapsamda akreditasyon belgesi aranır.
- Mali sorumluluk güvencesi: faaliyetten doğabilecek zararlar için teminat öngörülür.
Bu koşulların görevlendirme sonrasında da sürekli korunması gerekir; kaybedilmesi görevlendirmenin askıya alınması veya sonlandırılması sonucunu doğurur.
Kuruluşun Hukuki Sorumluluğu
Onaylanmış kuruluş, imalatçıyla arasındaki hizmet sözleşmesinden doğan sorumluluğun yanı sıra, hatalı belgelendirme nedeniyle zarar gören üçüncü kişilere karşı da sorumlu tutulabilir. Bu ikinci ihtimalde Türk Borçlar Kanunu'ndaki haksız fiil hükümleri esas alınır ve kusur ile illiyet bağının ispatı aranır. Sözleşmeye konulan sorumluluk sınırlaması kayıtlarının, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirliği ayrı bir tartışma konusudur.
İmalatçı Açısından Doğrulama Adımları
- Kuruluşun görevlendirme tebliğindeki kimlik numarasını ve kapsamını kontrol edin.
- Akreditasyon belgesinin geçerlilik tarihini ve kapsam ekini isteyin.
- Hizmet sözleşmesine, kapsam dışılık halinde uygulanacak sonuçları yazın.
- Belgeye esas deney raporlarının bir nüshasını kendi arşivinizde saklayın.
Belgeye Dayalı Uyuşmazlıklarda İspat
Ürünün uygunluğu tartışma konusu olduğunda, elinizdeki belgenin tek başına yeterli görülmemesi ihtimaline hazırlıklı olmak gerekir. Belgeyle birlikte fabrika üretim kontrol kayıtları, parti izlenebilirlik verileri ve teslim belgeleri bir arada sunulduğunda savunma güçlenir. Denetim veya dava aşamasında bu kayıtların sonradan oluşturulduğu izlenimi doğuran düzensiz arşivler, aleyhe değerlendirilebilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Onaylanmış kuruluş seçimi, belgelendirme kapsamı veya belgeye dayalı bir uyuşmazlık konusunda somut bir durumunuz varsa, belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız yerinde olacaktır.