2390 sayılı Karar, Çeşme Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi kapsamındaki bazı taşınmazların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 24/1/2020 tarihli ve 2054 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, ekli listede belirtilen taşınmazlara ilişkin hükümlerini yürürlükten kaldırmaktadır. Kamulaştırma kararının kaldırılması, uygulamada nadir görülen ve sonuçları çoğu zaman yanlış anlaşılan bir durumdur. Bu rehber, kısmi ilganın malik açısından ne anlama geldiğini açıklar.
Kısmi İlga Tam Olarak Neyi Ortadan Kaldırır
Kararın listede yer alan taşınmazlara ilişkin hükümlerinin yürürlükten kaldırılması, o taşınmazlar bakımından acele kamulaştırma yetkisinin sona ermesi anlamına gelir. Listede yer almayan taşınmazlar bakımından ise önceki karar geçerliliğini korur. Bu nedenle malikin ilk yapması gereken, kendi taşınmazının ekli listede bulunup bulunmadığını ada ve parsel bilgisiyle teyit etmektir. Bu teyit yapılmadan alınacak her karar hatalı olabilir.
Devam Eden Dosyalara Etkisi
- Henüz el koyma gerçekleşmemişse, kamulaştırmaya dayanak işlem ortadan kalkar.
- Açılmış bulunan iptal davası, dayanağın kalkması nedeniyle konusuz kalabilir; bu durumda yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ayrıca değerlendirilir.
- Bedel tespiti ve tescil davası bakımından, sürecin hangi aşamada olduğu belirleyicidir.
- Bloke edilmiş bedel varsa, bu bedelin akıbeti dosya üzerinden ayrıca takip edilmelidir.
Tapu Kaydının Temizlenmesi
Kamulaştırma süreçlerinde tapu kaydına şerh veya belirtme işlenmiş olabilir. Karar kaldırıldığında bu kayıtların kendiliğinden silineceğini varsaymak yanlıştır. Malikin, ilgili idareye ve tapu müdürlüğüne başvurarak kaydın terkinini yazılı olarak talep etmesi gerekir. Aksi hâlde satış, ipotek veya ruhsat işlemlerinde beklenmedik engellerle karşılaşılabilir.
Bu Arada Doğan Zararlar İstenebilir mi
Kamulaştırma kararının yürürlükte kaldığı dönemde taşınmaz üzerinde fiilen kısıtlama doğmuş olabilir: satış yapılamamış, ruhsat alınamamış, kira geliri kesilmiş olabilir. Bu tür zararların tazmini, işlemin hukuka aykırılığı ya da idarenin kusuru gibi ayrı bir hukuki temele dayandırılarak ileri sürülebilir. Talebin başarısı, zararın soyut bir ihtimal değil, belgelenebilir bir kayıp olarak ortaya konulmasına bağlıdır. Vazgeçilen satış görüşmesine ilişkin yazışmalar, sona eren kira sözleşmeleri ve reddedilen ruhsat başvuruları bu bakımdan önem taşır.
Yeni Bir Kamulaştırma İhtimali
Kararın kaldırılması, taşınmazın gelecekte hiçbir biçimde kamulaştırılmayacağı güvencesi vermez. Turizm bölgelerinde planlama değiştikçe yeni işlemler gündeme gelebilir. Bu nedenle taşınmaza ilişkin plan değişikliği ilanlarının takip edilmesi, bir sonraki süreçte hazırlıksız yakalanmamayı sağlar.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; kamulaştırma kararının kaldırılmasının dosyanıza etkisi, sürecin bulunduğu aşamaya göre farklılık gösterir. Taşınmazınıza ilişkin adımları tapu kaydı ve dava dosyanızla birlikte bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olacaktır.