Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca zorunlu müdafi veya vekil olarak görevlendirilen avukatlara yapılacak ödemeler, her yıl yayımlanan tarifeye göre hesaplanır. Tarife hem baro tarafından yapılan görevlendirmenin kapsamını hem de ödemenin hangi aşamada doğduğunu ilgilendirir.
Görevlendirme Nasıl Doğar?
CMK, bazı hallerde müdafi bulundurulmasını zorunlu kılar. Şüpheli veya sanığın müdafi seçebilecek durumda olmaması, çocukluk hali ya da öngörülen cezanın ağırlığı gibi ölçütler devreye girdiğinde soruşturma veya kovuşturma makamı barodan görevlendirme ister. Bu görevlendirme, tarafın vekâlet ilişkisine dayanmaz; kaynağı doğrudan kanundur.
Ücretin Doğduğu An
Uygulamada en çok tereddüt yaratan konu, ödemenin hangi işlemin karşılığı olduğudur. Tarifeler genellikle soruşturma evresi, kovuşturma evresi ve kanun yolu aşamalarını ayrı kalemler olarak düzenler. Aynı dosyada birden çok evrede görev yapılması ile tek bir ifade alma işlemine katılmak farklı sonuç doğurur. Bu nedenle:
- Görevlendirme yazısının tarihi ve kapsamı saklanmalıdır.
- Katılınan her işlemin tutanağında imza bulunmalıdır.
- Dosya birden fazla şüpheliyi kapsıyorsa kimin için görevlendirildiği açık olmalıdır.
- Görevin sona erdiği an (azil, vekâletname sunulması, karar) kayda geçmelidir.
Ödeme Talebinin Reddi Halinde
Talep edilen ücretin eksik ödenmesi ya da hiç ödenmemesi durumunda önce ödemeyi yapan birime yazılı başvuru yapılır. Bu başvurunun reddi bir idari işlem olduğundan, sonraki aşama idari yargıdır. Burada dosyayı taşıyan delil, görevlendirme yazısı ile katılım tutanaklarıdır; bunlar olmadan yapılan hizmetin ispatı güçleşir.
Yanlış Mercie Başvuru Riski
Ücret uyuşmazlıklarında sıkça yaşanan kayıp, talebin yetkisiz birime yöneltilmesi ve doğru mercie ulaşıldığında sürenin tükenmiş olmasıdır. Başvurunun hangi makama yapılacağı belirsizse, dilekçenin ilgili adli birime kayıtlı biçimde verilmesi ve havale kaydının alınması, sonradan süre tartışmasında koruma sağlar.
Tarife tutarları her yıl yeniden belirlendiğinden burada rakam verilmemiştir. Belirli bir dosyada ödeme uyuşmazlığı yaşanıyorsa, görevlendirme tarihinde yürürlükte olan tarife metni esas alınarak değerlendirme yapılmalıdır.