Rize ili merkez ilçede riskli alan sınırları içinde kalan özel mülkiyete konu taşınmazların Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 2487 sayılı Karar, malik açısından iki ayrı hukuki sürecin aynı anda başlaması anlamına gelir. Bu iki sürecin süreleri ve görevli mahkemeleri farklıdır; ikisini birbirine karıştırmak en sık görülen hak kaybı sebebidir.
Riskli Alan İlanı ile Acele Kamulaştırma Arasındaki Bağ
Riskli alan ilanı, afet riski altındaki alanların dönüştürülmesine ilişkin mevzuat kapsamında yapılan ve alanın dönüşüme tabi tutulmasını sağlayan bir idari işlemdir. Acele kamulaştırma ise Kamulaştırma Kanunu'nda düzenlenen ve normal kamulaştırma usulünden farklı olarak idareye taşınmaza erken el koyma imkânı veren istisnai bir yoldur. İkincisinin hukuka uygunluğu, ilkinin geçerliliğinden bağımsız olarak da tartışılabilir.
Süreç Nasıl İlerler?
- İdare, karara dayanarak asliye hukuk mahkemesinden acele el koyma kararı ister.
- Mahkeme kısa sürede kıymet takdiri yaptırır ve tespit edilen bedelin bankaya yatırılmasına karar verir.
- El koyma kararının ardından idare taşınmazı fiilen kullanmaya başlayabilir.
- Bedelin kesin olarak belirlenmesi, sonrasında görülecek bedel tespiti ve tescil davasında yapılır.
Malikin Elindeki İki Ayrı Yol
Birincisi, acele kamulaştırma kararının iptali istemiyle idari yargıda açılacak davadır; Cumhurbaşkanı kararlarına karşı açılan iptal davaları Danıştay'da ilk derece sıfatıyla görülür ve idari yargılama usulündeki genel dava açma süresi işler. İkincisi, adli yargıda görülen bedel davasında takdir edilen bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığının ileri sürülmesidir. Bedel davasına katılmak iptal davası hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak bedelin kayıtsız şartsız tahsili sonraki itirazları zayıflatabilir.
En Sık Yapılan Hata: Tebligatı Beklemek
Karar Resmî Gazete'de yayımlandığında, kişiye ayrıca tebligat yapılmasa dahi öğrenme tarihinin ispatı gündeme gelir. Bu nedenle taşınmazı riskli alan sınırında bulunan maliklerin tapu kaydını, imar durumunu ve alan sınır krokisini erkenden temin edip süreyi kendi takvimlerine yazmaları gerekir. Bina, eklenti, ağaç ve iş yeri geliri gibi bedeli etkileyecek unsurlar da tarihli fotoğraf ve belgelerle kayıt altına alınmalıdır.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; taşınmazınıza ilişkin süreler kısa ve kesin olduğundan, karar yayımlandığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.