Türk soylu yabancıların Türkiye'de meslek ve sanatlarını serbestçe yapabilmelerine, kamu veya özel kuruluşlarda ya da işyerlerinde çalıştırılabilmelerine ilişkin 2527 sayılı Kanun, belirli bir yabancı grubuna genel yabancılar rejiminden ayrılan bir imkân tanır. Bu Kanunun sağladığı kolaylık otomatik değildir; kapsama girildiğinin usulüne uygun biçimde ortaya konması ve izin sürecinin işletilmesi gerekir.
Kapsamın Belirlenmesi
Kanundan yararlanabilmek için kişinin Kanunda tarif edilen gruba dâhil olduğunun yetkili makamlarca kabul edilmesi gerekir. Bu belirleme, kişinin beyanına değil, sunulan belgeler ve idarenin değerlendirmesine dayanır. Kapsam kararı verilmeden yapılan çalışma veya meslek icrası, sonradan hukuka aykırı çalışma olarak nitelendirilebilir. Bu nedenle sıralama önemlidir: önce statü, sonra çalışma.
Meslek İcrası İçin Ek Koşullar
- Mesleğe kabul için ayrı bir mevzuat öngörülmüşse, o mevzuattaki koşullar ayrıca sağlanmalıdır.
- Yurt dışında alınan diploma ve mesleki belgelerin denklik işlemi tamamlanmalıdır.
- Meslek kuruluşuna kayıt zorunluluğu bulunan alanlarda, kayıt olmadan faaliyet gösterilemez.
- Bazı mesleklerde vatandaşlık şartı arayan özel düzenlemeler bu Kanunun genel imkânından bağımsız olarak uygulanır.
Başvuru Sürecinde Dikkat Edilecekler
- Kimlik ve statüye ilişkin belgelerin, düzenlendiği ülkede usulüne uygun onay ve yeminli çeviri ile sunulması.
- Başvurunun hangi birime yapıldığının ve tarihinin evrak kaydıyla belgelenmesi.
- Eksiklik bildirimi geldiğinde verilen süre içinde tamamlama yapılması; sürenin geçirilmesi hâlinde başvurunun yeniden yapılmasının gerekebileceğinin bilinmesi.
- Çalışma başlamadan önce izin sürecinin sonucunun beklenmesi.
Talep Reddedilirse
Kapsam dışı bırakılma veya izin talebinin reddi, gerekçesiyle birlikte tebliğ edilen bir idari işlemdir. Bu işleme karşı tebliğden itibaren yasal süre içinde idari yargı yoluna başvurulabilir. Dilekçede, reddin dayandığı olgunun hangi belgeyle çürütüldüğü tek tek gösterilmelidir; genel ifadelerle yürütülen itirazlar çoğunlukla sonuç vermez.
İşveren Açısından Risk Yönetimi
İşe alım öncesinde statü ve izin belgelerinin görülmesi, kopyalarının özlük dosyasında saklanması ve belge geçerlilik tarihlerinin takvime bağlanması, işveren yönünden doğabilecek idari yaptırım riskini azaltır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Yabancıların çalışma statüsüne ilişkin kurallar meslek ve sektöre göre farklılaştığından, somut durumunuz için hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.