İlave tediye, 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda çalışan işçilere ödenen ve niteliği itibarıyla ücret sayılan bir alacaktır. Ödemenin hangi tarihlerde yapılacağı ise her yıl ayrıca belirlenir; 26 sayılı Karar da bu sürelerin düzenlenmesine ilişkindir. İşçi bakımından mesele iki başlıkta toplanır: alacağın doğup doğmadığı ve zamanında, doğru tutarda ödenip ödenmediği.
Kimler Yararlanır
İlave tediyeden yararlanma, işverenin niteliğine ve çalışanın iş mevzuatına tabi işçi olup olmadığına bağlıdır. Aynı işyerinde farklı statülerde çalışanlar bulunması, herkesin bu alacağa hak kazandığı anlamına gelmez. Alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde ise asıl işverenin niteliği tartışma konusu olabildiğinden, hizmet ilişkisinin kurulduğu zincirin belgelerle ortaya konması gerekir.
Ödeme Zamanının Belirlenmesi Neden Önemli
- Ödeme tarihi, gecikme halinde faizin başlangıç anını belirler
- Ücret niteliği taşıması, alacağın tabi olduğu koruyucu hükümler bakımından sonuç doğurur
- İşten ayrılma halinde, ayrılma tarihine kadar hak edilen kısmın hesaplanması gerekir
- Ödeme tarihindeki tutar, diğer bazı hesaplamalar bakımından da esas alınabilir
Eksik veya Geç Ödeme Halinde İzlenecek Yol
- Bordro ve banka kayıtlarınızı karşılaştırarak ödemenin yapılıp yapılmadığını somut olarak tespit edin.
- İşverene yazılı başvurarak talebinizi ve dayanağınızı bildirin; bu yazışma sonraki aşamada delil değeri taşır.
- Sonuç alınamazsa, iş uyuşmazlıklarında dava öncesi zorunlu arabuluculuk aşamasını işletin.
- Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde alacak talebinde bulunulabilir; zamanaşımı riskini gözeterek hareket edin.
Hesaplama ve İspat Meselesi
Uyuşmazlıkların önemli bölümü hakkın varlığından değil, tutarın hesabından çıkar. Bu nedenle çalışılan sürenin, ücretin ve varsa kesintilerin belgelenmesi belirleyicidir. Bordro, hizmet dökümü, işe giriş ve çıkış bildirgeleri ile banka ekstreleri birlikte değerlendirildiğinde tablo netleşir. İmzalı bordroların ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmış olması, sonraki itirazları zorlaştırabileceğinden imza aşamasında dikkatli olunmalıdır.
İşveren Tarafında Uyum
Kurumlar açısından ödemenin belirlenen dönemde yapılması kadar, kimlerin kapsamda olduğunun tutarlı biçimde belirlenmesi de önemlidir. Aynı işyerinde benzer durumdaki işçilere farklı uygulama yapılması, toplu talep ve dava riskini büyütür.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Hak ve tutar hesabı çalışma geçmişinize göre değiştiğinden, talep öncesinde belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yararınıza olur.