Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversite bünyesinde iş sağlığı ve güvenliği alanında araştırma, eğitim ve danışmanlık faaliyeti yürütecek bir birimin çalışma esaslarını belirler. Bu alan, yükümlülüklerin kanunla işverene yüklendiği bir alan olduğundan, merkezin verdiği hizmetin sorumluluğu nereye kadar taşıdığı önem kazanır.
Sorumluluk Devredilebilir mi?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü işverene aittir. Dışarıdan alınan eğitim veya danışmanlık hizmeti bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; yalnızca işverenin yükümlülüğünü yerine getirirken kullandığı bir araçtır. Bu nedenle bir kaza sonrasında sorulacak ilk soru, hizmetin alınıp alınmadığı değil, önerilen tedbirlerin fiilen uygulanıp uygulanmadığıdır.
Merkezden Alınan Hizmetin Belgelenmesi
- Eğitim konusu, süresi, eğitmeni ve katılımcı imzalarını içeren tutanaklar
- Risk değerlendirmesi çalışmasında kullanılan yöntem ve tarih
- Tespit edilen eksikliklerin işverene yazılı bildirimi
- Düzeltici faaliyetlerin tamamlandığına ilişkin kayıtlar
Bu belgeler eksikse, gerekli özenin gösterildiği yönündeki savunma pratikte dayanaksız kalır.
Danışmanlık Sözleşmesinde Netleştirilecek Hususlar
- Hizmetin kapsamı: eğitim mi, risk değerlendirmesi mi, ölçüm mü, yoksa hepsi mi
- Merkezin tespit ve öneride bulunma yükümlülüğü ile uygulama sorumluluğunun ayrımı
- Raporların teslim usulü ve teslim tarihinin belgelenmesi
- İşyerinden alınacak bilgi ve erişim imkânının işveren tarafından sağlanacağı
- Gizlilik ve rapor içeriğinin üçüncü kişilerle paylaşımına ilişkin kayıt
Ölçüm ve Analiz Raporlarının Delil Değeri
Ortam ölçümü, gürültü, toz veya kimyasal maruziyet raporları bir iş kazası ya da meslek hastalığı dosyasında delil olarak kullanılabilir. Raporun kabul görmesi, ölçümün hangi koşullarda, hangi noktada ve hangi tarihte yapıldığının kayda geçmiş olmasına bağlıdır. Ölçüm koşulları belirtilmemiş bir rapor, teknik olarak doğru olsa da ispat gücünü büyük ölçüde yitirir.
Üniversite İçi İdari Boyut
Merkezin kendi işlemleri idari işlem niteliğindedir. Görevlendirme, ücretlendirme veya faaliyet kapsamına ilişkin kararlar, tebliğ tarihinden itibaren işleyen süreler içinde idari yargı denetimine götürülebilir.
Yukarıdaki değerlendirmeler bilgilendirme amaçlıdır ve her işyerinin risk yapısı farklıdır. Bir iş kazası soruşturması ya da danışmanlık sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkta, belgeler üzerinden ayrı bir hukuki inceleme yapılması önerilir.