Elektrik piyasasında akarsuya dayalı üretim yapmak isteyen bir şirket, üretim lisansından önce ilgili idareyle su kullanım hakkı anlaşması imzalamak zorundadır. Bu anlaşma, projenin can damarıdır: imzalanmaması, süresinde yenilenmemesi veya feshi, yatırımın tümünü askıya alır. Yönetmelik, anlaşmanın imza usulünü ve tarafların yükümlülüklerini düzenler.
Anlaşmanın Yatırım Sürecindeki Yeri
Su kullanım hakkı anlaşması, tek başına bir üretim izni değildir; suyun tahsisine ilişkin çerçeveyi kurar ve diğer izinlerin önkoşulunu oluşturur. Bu nedenle anlaşma feshedildiğinde, geçerli görünen çevresel ve teknik izinler de fiilen işlevsiz kalır. Yatırımcının risk haritasında bu belge, en üst sırada yer almalıdır.
Fesih Sebeplerinin Öngörülebilirliği
- İnşaat takviminin aşılması: Öngörülen aşamaların tamamlanmaması en sık karşılaşılan fesih gerekçesidir.
- Can suyu yükümlülüğü: Mansaba bırakılması gereken suya ilişkin taahhüde uyulmaması ağır sonuç doğurur.
- Teminatın tamamlanmaması: Eksilen teminatın süresinde ikmal edilmemesi başlı başına ihlal sayılabilir.
- Devir ve pay değişikliği: Bildirim yükümlülüğü ihmal edilirse anlaşmanın sürdürülebilirliği tartışmaya açılır.
Mücbir Sebep İddiasını Belgelendirmek
Takvim gecikmelerinde en sık başvurulan savunma mücbir sebeptir. Ancak bu iddianın kabul görmesi, olayın öngörülemez ve kaçınılamaz olduğunun somut kayıtlarla ortaya konmasına bağlıdır. İdareye zamanında yapılmayan bildirim, sonradan sunulan raporların ikna ediciliğini büyük ölçüde zayıflatır. Bildirim tarihinin kendisi, çoğu dosyada esas tartışmadan daha belirleyicidir.
Fesih Bildirimi Sonrası Zaman Çizelgesi
- Tebliğ tarihini ve tebligat usulünü ilk günden kayıt altına alın.
- Anlaşmada öngörülen düzeltme veya savunma süresi varsa derhal kullanın.
- İdari işleme karşı yargı yolunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki genel süre rejimine göre planlayın.
- Yürütmenin durdurulması talebini, telafisi güç zarar unsurlarını somutlaştırarak dile getirin.
- Teminatın irat kaydedilmesine ilişkin işlemi ayrı bir işlem olarak takip edin.
Yanlış Merci Seçiminin Maliyeti
Su kullanım hakkı anlaşmasından doğan uyuşmazlıklarda idari yargı ile adli yargı arasındaki sınır her zaman net değildir. Anlaşmanın idari nitelikli tesisine ilişkin işlemlerle, taraflar arasındaki edim ilişkisine dair talepler farklı yollara tabi olabilir. Görevsiz mercie yapılan başvuru, süre koruması sağlamayabileceğinden, dilekçe hazırlanmadan önce bu belirlemenin yapılması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Projenize ilişkin bir fesih veya teminat işleminde, anlaşma metniniz ve idari yazışmalarınız üzerinden ayrıntılı hukuki inceleme yapılması gerekir.