3267 sayılı karar, Kastamonu il sınırları içinde kurulacak enerji nakil hattı ve kök bağlantıları için bazı taşınmazların TEDAŞ Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasını konu alır. Bu dosyalarda sonucu belirleyen asıl aşama, kararın kendisi değil; taşınmaz başına yapılan keşif ve buna dayanan bilirkişi raporudur. Rapor bir kez kesinleştiğinde sonradan yapılan itirazlar çoğu zaman etkisiz kalır.
Keşif gününe nasıl hazırlanılır?
Keşif, taşınmazın fiilî durumunun tutanağa geçtiği tek andır. Malikin veya vekilinin arazide hazır bulunması, sınırların doğru gösterilmesi ve hattın geçtiği koridorun fiilen hangi bölümü etkilediğinin heyete gösterilmesi gerekir. Şu noktaların tutanağa geçirilmesi istenebilir:
- Parselin sulanabilir olup olmadığı ve su kaynağına mesafesi
- Yola cephe durumu ve ulaşım imkânı
- Dikili ağaçların sayımı, cinsi ve yaş grubu
- Koridorun parseli ikiye bölüp bölmediği
- Mevcut yapı, ahır, depo gibi eklentilerin konumu
Artık alan değer kaybı çoğu dosyada atlanır
Kamulaştırma bir parselin tamamını değil bir bölümünü kapsıyorsa, geriye kalan kısmın değerinde de düşüş meydana gelebilir. Parselin ikiye ayrılması, geometrisinin bozulması, yola cephesinin kaybı veya tarımsal işletme bütünlüğünün dağılması tipik örneklerdir. Bu kayıp talep edilmediği ve somut olarak açıklanmadığı sürece rapora kendiliğinden yansımaz. Talep, kaybın nedenini ve büyüklüğünü açıklayan bir gerekçeyle birlikte ileri sürülmelidir.
Rapora itiraz ederken nelere odaklanmalı?
Etkili itiraz, sonucu beğenmediğini bildiren değil, yöntem hatasını gösteren itirazdır. Uygulamada en sık rastlanan zayıf noktalar; taşınmazın niteliğinin yanlış belirlenmesi, kullanılan emsalin nitelik veya konum bakımından karşılaştırılabilir olmaması, gelir hesabında kabul edilen verim ve fiyat verilerinin gerekçesiz seçilmesi ve ağaç sayımındaki eksikliklerdir. İtiraz dilekçesinde her başlık ayrı ayrı ve belgeye dayandırılarak ele alınmalıdır.
Sürelerin takibi
- Rapor tebliğ edildiği anda tarihini kaydedin; itiraz süresi bu tarihten işler.
- İtiraza dayanak belgeleri dilekçeyle birlikte sunun, sonraya bırakmayın.
- Ek rapor veya yeni heyet talebinizi açık ve gerekçeli biçimde yazın.
- Bloke edilen bedelin çekilmesinin, bedele itiraz hakkınız yönünden doğuracağı sonuçları önceden değerlendirin.
Yukarıdaki başlıklar genel uygulamayı özetler. Her parselin niteliği ve rapordaki hesap yöntemi farklılık gösterdiğinden, itiraz stratejinizi dosyanızdaki rapor üzerinden kurmanız daha sağlıklı olacaktır.