3275 sayılı karar, İstanbul'un Silivri ilçesinde bulunan bazı alanların bir ilaç sanayi şirketine münferit yatırım yeri olarak tahsis edilmesine ilişkindir. Yatırım yeri tahsisi, yatırımcıya taşınmazın mülkiyetini kural olarak doğrudan vermez; kullanım hakkı tanıyan, buna karşılık yatırımın belirli koşullarla gerçekleştirilmesini şart koşan bir yapıdır. Bu nedenle asıl hukuki risk tahsisin alınmasında değil, tahsisin korunmasındadır.
Tahsisin hukuki niteliği
Bu tür tahsislerde yatırımcı çoğunlukla irtifak hakkı veya kullanma izni gibi bir hak elde eder. Hakkın süresi, bedeli, yatırımın tamamlanma takvimi ve faaliyete geçme şartı tahsis işleminin ayrılmaz parçasıdır. Şartlara uyulmaması hâlinde idarenin tahsisi geri alma yetkisi bulunduğundan, tahsis yazısındaki her yükümlülüğün ayrı bir takip kalemi hâline getirilmesi gerekir.
Tahsis öncesi yapılması gereken kontroller
- Taşınmazın imar durumu ve plandaki kullanım kararı
- Tapu kaydındaki şerh, beyan ve irtifaklar
- Parselin koruma alanı, orman veya mera vasfıyla ilişkisi
- Zemin etüdü ve altyapı bağlantılarının fiilen mevcut olup olmadığı
- Komşu parsellerdeki kullanımların üretim faaliyetiyle bağdaşırlığı
Tahsisin iptali hangi hâllerde gündeme gelir?
Uygulamada en sık karşılaşılan sebepler; yatırımın öngörülen sürede tamamlanmaması, taşınmazın tahsis amacı dışında kullanılması, tahsis bedelinin ödenmemesi ve izinsiz devir işlemleridir. İptal işlemi yatırımcı için sadece taşınmazın kaybı değil, üzerine yapılan yapılar ve harcanan bedel bakımından da sonuç doğurduğundan, süre uzatımı taleplerinin gecikmeden ve belgeli biçimde yapılması önerilir.
Üçüncü kişilerin itirazı
Kamu taşınmazının tahsisine ilişkin işlemler, menfaati etkilenen kişilerce iptal davasına konu edilebilir. Bu tür davalarda tahsis edilen alanın niteliği, tahsis amacına uygunluk ve rekabet ilkesi tartışılır. Yatırımcı açısından bu ihtimale karşı en güçlü hazırlık, tahsis sürecinde idareye sunulan tüm belgelerin eksiksiz muhafaza edilmesi ve yapılan işlemlerin kronolojik dosyasının tutulmasıdır.
Yatırım süresince önerilen izleme düzeni
- Tahsis yazısındaki her yükümlülük için ayrı bir son tarih belirleyin.
- Ödemeleri ve bildirimleri belgeye dayalı olarak arşivleyin.
- Süre uzatımı gerektiren durumu ortaya çıktığı anda yazılı olarak bildirin.
- Devir, birleşme veya ortaklık değişikliği öncesinde idarenin iznini araştırın.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tahsis işlemlerinde şartlar taşınmaza ve karar ekine göre farklılaştığından, kendi tahsis belgeleriniz üzerinden hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.