Psikoloji uygulama ve araştırma merkezleri, araştırma faaliyetinin yanında danışan görüşmesi ve psikolojik değerlendirme gibi doğrudan kişiye yönelik hizmetler de yürütebilir. Bu ikili yapı, merkez yönetmeliğinin görev tanımı ile sağlık ve kişisel veri mevzuatının kesiştiği bir alan doğurur.
Araştırma Faaliyeti ile Uygulama Faaliyetinin Ayrılması
Merkezin bir kişiyle kurduğu ilişkinin araştırma katılımcılığı mı yoksa hizmet alan danışanlık mı olduğu baştan netleştirilmelidir. Araştırma kapsamında toplanan verinin sonradan uygulama amacıyla veya tersi yönde kullanılması, hem aydınlatma metninin kapsamını aşar hem de danışanın beklentisini zedeler. İki faaliyet için ayrı kayıt sistemi ve ayrı rıza belgesi kullanılması, bu riski önleyen en pratik çözümdür.
Gizliliğin Sınırları
- Danışan kayıtlarına merkez içinde kimlerin erişebileceğinin yazılı olarak belirlenmesi
- Süpervizyon amacıyla paylaşımda kimlik bilgilerinin ayrıştırılması
- Adli makamlardan gelen taleplerde kapsamın yazılı talep ile sınırlı tutulması
- Üçüncü kişilere bilgi verilmesinin kural olarak ilgilinin rızasına bağlı olması
Kişisel Verilerin Korunması ve Özel Nitelikli Veri
Psikolojik değerlendirme kayıtları, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından sağlıkla ilgili özel nitelikli veri kategorisine girebilir. Bu kategoride işleme koşulları daha katıdır; verinin toplanma amacıyla sınırlı kullanılması, erişim yetkilerinin kısıtlanması ve saklama-imha politikasının uygulanması gerekir. Dijital kayıtların şifreli ortamda tutulmaması, veri güvenliği yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilebilir.
Uygulamada Sık Sorulanlar
- Küçüklerle yapılan görüşmelerde rıza kimden alınır ve nasıl belgelenir?
- Danışan kendi kaydının bir örneğini talep ederse hangi çerçevede karşılanır?
- Kayıtlar ne kadar süre saklanmalı ve imha nasıl tutanağa bağlanmalıdır?
- Merkez personeli değiştiğinde dosya devri hangi usulle yapılır?
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Gizlilik, veri talebi veya adli makam yazılarına verilecek cevaplar dosya bazında değerlendirilmesi gereken konular olduğundan, somut olayda hukuki görüş alınması önerilir.