Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, arabulucunun emeğinin karşılığını ve tarafların bu bedele nasıl katılacağını düzenler. Uyuşmazlık çoğunlukla "anlaşma sağlandı mı, sağlanmadı mı" ayrımından ve dava şartı arabuluculukta ücretin kimin üzerinde kalacağından doğar.
Anlaşma ve Anlaşmama Hâlinde Ücret Mantığı
Taraflar anlaşırsa ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır ve tutar uyuşmazlık konusunun değerine bağlanır. Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa, iki saatlik bölümü aşmayan ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir; bu sürenin aşıldığı hâllerde tarife üzerinden hesaplama devreye girer. Bu ayrım basit görünse de, anlaşmanın kapsamı tartışmalı olduğunda ücretin de tartışmalı hâle geldiği görülür.
Son Tutanak Neden Belirleyicidir?
Ücret uyuşmazlıklarının neredeyse tamamı, son tutanağın nasıl yazıldığına dayanır. Tutanakta görüşme saatleri, katılan taraflar, anlaşılan ve anlaşılamayan hususlar açıkça yazılmamışsa, sonradan yapılacak itiraz ispatsız kalır. Bu nedenle tutanak imzalanmadan önce şu unsurlar kontrol edilmelidir:
- Oturum sayısı ve her oturumun başlangıç–bitiş saati
- Kısmi anlaşma varsa hangi kalemin anlaşma dışında kaldığı
- Uyuşmazlık konusunun parasal değerine ilişkin taraf beyanları
- Vekil ya da temsilci katılımına ilişkin yetki belgesinin ekliliği
Kısmi Anlaşmanın Ücrete Etkisi
Alacağın bir bölümünde anlaşma sağlandığında, tarife bakımından anlaşılan kısım ile anlaşılamayan kısım farklı sonuç doğurur. Tutanakta ayrım yapılmadıysa taraflar sonradan aynı belgeye dayanarak birbirine zıt iddialarda bulunur ve ispat yükü, iddiayı ileri süren tarafın üzerinde ağırlaşır.
İtiraz Edilecekse İzlenecek Sıra
- Arabulucunun hesaplamasını ve dayandığı değeri yazılı olarak talep edin.
- Son tutanak ile hesap arasındaki uyumsuzluğu somut satırlarla gösterin.
- Ödeme yaptıysanız dekont ve makbuzu değer beyanıyla birlikte saklayın.
- Uyuşmazlık devam ediyorsa arabuluculuk dosyasının tamamının örneğini alın.
Delil Eksikliğinin Gerçek Maliyeti
Ücret kalemi, ana uyuşmazlığın yanında küçük görünür; ancak arabuluculuk tutanağının eksikliği yalnızca ücreti değil, sonrasında açılacak davanın dava şartı denetimini de etkiler. Eksik düzenlenmiş bir tutanak, davanın usulden reddine kadar giden bir zincirin ilk halkası olabilir. Bu nedenle belge disiplini, ücret tartışmasından çok daha geniş bir koruma sağlar.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir. Sizin dosyanızda ücretin kime ait olacağı, tutanağın içeriğine ve uyuşmazlığın türüne göre değişeceğinden, arabuluculuk evrakınızı bir hukukçuya inceletmeniz yararlı olur.