Üniversite bünyesinde kurulan uygulama ve araştırma merkezleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanan yönetmeliklerle düzenlenir. Yalova Üniversitesi Acil Durum ve Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de merkezin amacını, faaliyet alanlarını, organlarını ve bu organların görev sınırlarını belirleyen bir idari düzenleyici işlem niteliğindedir. Uygulamada en çok tartışma yaratan konu, merkezin ürettiği işlemlerin hangi hâllerde bağlayıcı olduğu ve kime karşı sonuç doğurduğudur.
Merkezin Faaliyet Alanı Nereye Kadar Uzanır?
Afet yönetimi merkezleri tipik olarak araştırma, eğitim, tatbikat desteği, kurumlara danışmanlık ve yayın faaliyetleri yürütür. Bu faaliyetlerin akademik nitelikte olması, üretilen raporların idari bir karar yerine geçtiği anlamına gelmez. Merkezin hazırladığı bir teknik değerlendirme, ilgili kamu kurumu tarafından benimsenip bir işleme dayanak yapıldığında hukuki sonuç doğurur; o aşamaya kadar hazırlık işlemi olarak kalır. Dava açmayı düşünen ilgililerin, asıl icrai işlemi doğru tespit etmesi gerekir.
Organlar ve Karar Yetkisinin Dağılımı
Bu tür yönetmeliklerde yapı genellikle müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu üçlüsü üzerine kuruludur. Yetki uyuşmazlıklarının önüne geçmek için şu ayrımlar takip edilmelidir:
- Müdürün tek başına yapabileceği günlük yürütme işlemleri ile kurul kararı gerektiren işlemler
- Rektörlük onayına bağlı işlemler ve onaysız yapılanların akıbeti
- Danışma kurulunun görüş bildiren, karar almayan konumu
Kurul kararı gerekirken müdür imzasıyla tesis edilen bir işlem yetki unsuru bakımından sakat olur ve iptal sebebi oluşturur.
Personel ve Görevlendirme Uyuşmazlıkları
Merkezde görevlendirilen öğretim elemanlarının statüsü kadro üniversitede kalmak üzere devam eder. Görevlendirme süresinin dolması, görevden alma veya yeniden görevlendirmeme işlemleri, akademik personel bakımından menfaat ihlali doğurabilecek bireysel işlemlerdir. Bu işlemlere karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde idari dava yolu açıktır; işlemin tebliğ tarihi dosyada kanıtlanabilir olmalıdır.
Yönetmeliğe Karşı Başvuru Yolları
- Düzenleyici işlemin kendisine karşı doğrudan iptal davası açılabilir.
- Yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen bireysel işlemle birlikte, dayanağı olan düzenleme de dava konusu edilebilir.
- İdareye başvurularak işlemin geri alınması, kaldırılması veya değiştirilmesi istenebilir; bu başvurunun dava süresine etkisi İYUK'taki kurallara göre değerlendirilir.
Dosya Hazırlığında Gözden Kaçanlar
Yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlanan güncel metni ile daha sonra yapılan değişikliklerin karşılaştırılması, işlem tarihinde yürürlükte olan hükmün tespiti açısından belirleyicidir. Toplantı tutanakları, yoklama cetvelleri ve karar defteri örnekleri, yeter sayı tartışmalarında en güçlü delil kalemleridir; bunlar için idareden bilgi edinme yoluyla örnek talep edilmesi yararlı olur.
Buradaki açıklamalar tanıtıcı niteliktedir. Merkezin işlemlerinden kaynaklanan somut bir uyuşmazlıkta, işlemin türü ve tarihi netleştirilerek bir hukukçuyla birlikte değerlendirme yapılması yerinde olacaktır.