Koronavirüs salgını nedeniyle esnaf ve küçük işletmelere yönelik çıkarılan hibe destek tebliğleri, destek başvurusunun koşullarını, ödeme usulünü ve haksız alınan tutarların geri istenmesini düzenler. Bu tür destek programlarında hukuki uyuşmazlıklar genellikle ödeme aşamasında değil, ödemeden sonra yapılan denetimde ortaya çıkar. Kendisine hibe ödenen bir işletme, aradan zaman geçtikten sonra tutarın faiziyle geri istendiği bir yazıyla karşılaşabilir.
Destek Başvurusunun Reddi Hâlinde Ne Yapılmalı?
Ret kararı bir idari işlemdir ve gerekçesiz olamaz. Ret yazısında yalnızca "şartları taşımadığınız anlaşılmıştır" ifadesi bulunuyorsa, hangi şartın hangi kayda göre taşınmadığı ayrıca sorulmalıdır. Gerekçenin öğrenilmesi, hem itirazın somutlaşmasını sağlar hem de idari yargıda savunulabilir bir dava dilekçesi yazılmasını mümkün kılar.
Geri Ödeme Talebinin Dayanağı
Hibenin geri istenmesi çoğu zaman şu üç gerekçeden birine dayandırılır:
- Başvuruda beyan edilen faaliyet kodunun veya çalışan sayısının kayıtlarla uyuşmaması
- İşletmenin destek döneminde kapalı olduğunun ya da faaliyetinin fiilen durduğunun tespiti
- Aynı dönem için mükerrer destek alındığı iddiası
Bu gerekçelerin her biri farklı delillerle karşılanır. Örneğin faaliyetin sürdüğü iddiası; SGK bildirgeleri, elektrik-su abonelik tüketimleri, kira ödemeleri ve satış belgeleriyle desteklenebilir. Salt beyan yeterli olmaz.
Süre Yönetimi ve Hak Düşürücü Etki
Destek programlarında idarenin yazısında bazen "belirtilen sürede ödemediğiniz takdirde icra takibi başlatılacaktır" ifadesi yer alır. Bu uyarı, dava açma süresini durdurmaz. İdari işleme karşı dava süresi, işlemin tebliğinden itibaren işlemeye devam eder. İtiraz için idareye başvurulması hâlinde sürenin nasıl işlediği ayrıca değerlendirilmelidir; bu noktadaki hesap hatası, esasa girilmeden davanın reddine yol açabilir.
Dosya Hazırlığı İçin Kontrol Listesi
- Başvuru ekranı çıktısı ve başvuru numarası
- Ödemenin yapıldığı banka dekontu ve tarihi
- Destek dönemine ait vergi ve SGK kayıtları
- İdarenin gönderdiği tüm yazılar ve tebliğ tarihleri
Bu içerik yalnızca yol gösterici niteliktedir. Geri ödeme yazısı elinize ulaştıysa, tutarın ihtirazi kayıtla ödenmesi ile dava açılması arasındaki tercih dosyaya özgü bir karardır ve önceden hukuki değerlendirme gerektirir.