Arabuluculuk asgari ücret tarifesi, arabulucunun faaliyeti karşılığında alacağı ücretin alt sınırını gösterir. 2021 yılı tarifesi de bu nitelikte bir düzenlemedir. Taraflar açısından tarifenin önemi, sürecin başında "ne kadar ödeyeceğim" sorusundan çok, anlaşma sağlanıp sağlanmamasına göre ücretin nasıl paylaşılacağıdır.
Ücretin Hesabında Belirleyici İki Unsur
Ücret hesabında ilk unsur, uyuşmazlığın konusunun para ile ölçülebilir olup olmamasıdır. Para ile ölçülebilen işlerde ücret, anlaşılan tutar üzerinden oransal olarak hesaplanır; ölçülemeyen işlerde ise görüşme süresi ve taraf sayısı esas alınır. İkinci unsur, sürecin anlaşma ile mi yoksa anlaşamama ile mi sonuçlandığıdır. Bu iki unsur bilinmeden ücret öngörüsü yapmak mümkün değildir.
Dava Şartı Arabuluculukta Anlaşamama
Ticari, işçi-işveren ve tüketici uyuşmazlıklarının bir kısmında arabuluculuk dava şartıdır. Bu tür süreçlerde taraflar anlaşamazsa, ilk toplantıya ilişkin ücretin karşılanmasında özel bir düzen bulunur; ücretin nihai olarak kime yükleneceği ise açılacak davanın sonucuna göre belirlenebilir. Bu nedenle anlaşamama tutanağının aslını saklamak, sonraki davada hem dava şartının yerine getirildiğini ispat eder hem de ücret talebinin dayanağı olur.
Toplantıya Katılmamanın Sonucu
Dava şartı arabuluculukta, geçerli bir mazeret göstermeden ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa dahi yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir. Bu, uygulamada süreci hafife alan tarafların en pahalıya mal olan hatasıdır. Toplantıya katılamayacak durumdaysanız, mazereti yazılı olarak arabulucuya bildirmek ve belgelendirmek gerekir.
Süreci Yönetirken Dikkat Edilecekler
- Arabulucunun sicile kayıtlı olduğunu ve görevlendirme yazısını kontrol edin.
- Toplantı davetinin size hangi tarihte ulaştığını kaydedin; dava şartı süreçlerinde takvim buradan işler.
- Anlaşma sağlanacaksa, anlaşma belgesinin kapsamını net yazın; sonradan aynı konuda dava açılamayacağını gözden kaçırmayın.
- Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınması ihtiyacını, alacağın niteliğine göre değerlendirin.
- Ücretin kim tarafından ve hangi oranda ödendiğini belgeye açıkça yazdırın.
Anlaşma Belgesinin Bağlayıcılığı
Usulüne uygun düzenlenmiş bir anlaşma belgesi, tarafları bağlar ve aynı konuda yeniden dava açma imkânını ortadan kaldırabilir. Bu yüzden belgede yer alan feragat ve ibra ifadeleri, imzadan önce tek tek okunmalıdır. Özellikle işçilik alacaklarında hangi kalemlerin kapsandığı açıkça sayılmadığında, sonradan ciddi tartışma doğar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; uyuşmazlığın türü, tutarı ve arabuluculuğun dava şartı olup olmaması ücret ve sonuçları doğrudan etkilediğinden, anlaşma belgesini imzalamadan önce bir hukukçuya danışmanız güvenli olur.