Üniversitelerin ağız ve diş sağlığı uygulama ve araştırma merkezleri, hem diş hekimliği öğrencilerinin klinik eğitim aldığı hem de hastaya fiilen tedavi uygulanan yerlerdir. İstanbul Atlas Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği çerçevesinde ortaya çıkan hukuki soruların büyük bölümü, tedavi ilişkisinin tarafları ve sorumluluğun kime ait olduğu noktasında toplanır.
Tedaviyi Kim Yapıyor, Sorumlu Kim?
Öğrenci uygulaması söz konusu olduğunda dahi tedavi, gözetim ve sorumluluğu üstlenen öğretim elemanının denetiminde yürütülür. Bir zarar iddiasında değerlendirilecek noktalar; gözetim yükümlülüğünün fiilen yerine getirilip getirilmediği, hastanın öğrenci uygulaması konusunda bilgilendirilip bilgilendirilmediği ve endikasyonun doğru konulup konulmadığıdır. Kurumun hizmet kusuru ile hekimin kişisel kusuru farklı sonuçlar doğurur; bu ayrım, husumetin doğru yöneltilmesi için önemlidir.
Aydınlatılmış Onamın Kapsamı
Diş hekimliğinde onam, yalnızca bir imza formu değildir. Uygulamada eksik bulunan başlıklar şunlardır:
- Alternatif tedavi seçeneklerinin ve maliyet farklarının anlatılması
- İmplant, kanal veya çekim sonrası olası komplikasyonların açıkça belirtilmesi
- Tedavinin öğrenci tarafından gözetim altında yapılacağının bildirilmesi
- Onamın işlemden makul süre önce ve hasta soru sorabilecek şekilde alınması
Hasta Kaydı, Radyografi ve Veri Güvenliği
Panoramik film, ağız içi görüntü ve tedavi planı gibi kayıtlar 6698 sayılı Kanun kapsamında sağlık verisidir. Eğitim ya da bilimsel yayın amacıyla kullanım için ayrı bir hukuka uygunluk sebebi aranır; kimliği belirlenebilir görüntülerin sunum ve yayınlarda kullanılması ayrıca değerlendirilmelidir.
Şikâyet ve Başvuru Sıralaması
- Öncelikle merkezin hasta hakları birimine yazılı başvuru yapılması, kayıtların dosyalanmasını sağlar.
- Tedavi kayıtlarının, radyografilerin ve ödeme belgelerinin tam kopyası talep edilmelidir.
- İdari sorumluluk iddiası ile hekime yönelik talepler farklı yollar izlediğinden, hedef en baştan belirlenmelidir.
- Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin farklı yollarda farklı işlediği unutulmamalıdır.
Kurum İçi Disiplin Boyutu
Aynı olay, hasta yönünden tazminat tartışması yaratırken personel yönünden disiplin sürecine de konu olabilir. İki sürecin bulguları birbirini etkileyebileceğinden, savunma metinleri özenle hazırlanmalıdır.
Bu yazı yalnızca genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Diş tedavisinden doğan bir zarar iddiasında dosyadaki klinik kayıtlar, onam belgesi ve görüntüler bilirkişi gözüyle incelenmeden sonuç çıkarılmamalı; hak kaybı yaşanmaması için bir hukukçuya erken danışılmalıdır.