Akademik etik uygulama ve araştırma merkezleri, üniversite içinde bilimsel araştırma ve yayın etiğine ilişkin çalışma yürüten birimlerdir. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Akademik Etik Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği bu merkezin kuruluşunu ve işleyişini düzenler. Hakkında etik inceleme yürütülen akademisyen açısından en hassas konu, sürecin hangi aşamasında savunma hakkının kullanılacağıdır.
Etik İnceleme ile Disiplin Soruşturması Aynı Şey Değildir
Etik değerlendirme sonucunda ulaşılan kanaat, tek başına bir disiplin yaptırımı anlamına gelmez. Yaptırım doğuran işlem, yetkili disiplin amiri veya kurulunca yürütülen ayrı bir süreçtir. Bu ayrımı gözden kaçıran ilgililer, henüz idari işlem niteliği kazanmamış bir rapora karşı dava açıp süre yönünden değil ama işlem niteliği yönünden sorunla karşılaşabilir.
Sürecin Başında Yapılması Gerekenler
- Hangi iddianın, hangi tarihli çalışmaya yönelik olduğunu yazılı olarak talep edin.
- Ham veri, laboratuvar defteri, sürüm geçmişi ve yazışmaları bozulmadan saklayın.
- Ortak yazarlı çalışmalarda katkı beyanını belgeleriyle birlikte sunun.
- Yazılı savunma isteniyorsa teslim tarihini alındı belgesine bağlayın.
Delil Zayıflığının En Sık Görüldüğü Nokta
Etik tartışmalarının çoğu, çalışmanın hazırlık sürecine ilişkin kayıtların dağınık tutulmasından beslenir. Taslak sürümleri, veri toplama izinleri ve intihal tarama raporları kronolojik biçimde arşivlenmediğinde, iyi niyetli bir yazar bile iddiayı çürütmekte zorlanır. Kayıt disiplini, sonradan üretilemeyecek tek savunma aracıdır.
Kişilik Hakları ve Gizlilik
İnceleme sürecine ilişkin bilgilerin üçüncü kişilerle paylaşılması, ilgilinin kişilik haklarını zedeleyebilir ve ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Gizliliğin ihlal edildiği durumlarda, esas uyuşmazlıktan bağımsız olarak tazminat ve ceza hukuku boyutu gündeme gelebilir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; etik inceleme dosyanızın aşaması ve iddianın türü belirlenmeden savunma stratejisi kurulmamalıdır.