Sürdürülebilirlik alanında çalışan üniversite merkezleri, akademik araştırmanın yanında raporlama, danışmanlık ve uluslararası iş birliği faaliyetleri yürütür. İstinye Üniversitesi Uluslararası Sürdürülebilirlik Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği merkezin amaç ve faaliyet çerçevesini belirler. Bu rehber, faaliyetin hukuken en kırılgan yanı olan beyan doğruluğu ve uluslararası iş birliği uyumu üzerine kuruludur.
Sürdürülebilirlik Beyanının Hukuki Ağırlığı
Bir kurum adına hazırlanan sürdürülebilirlik raporu ya da verilen görüş, yalnızca akademik bir metin değildir; ticari kararların dayanağı haline geldiğinde sorumluluk doğurur. Gerçeği yansıtmayan ya da veriyle desteklenmeyen olumlu değerlendirmeler, hem raporu hazırlayan hem de kullanan bakımından tüketici ve ticaret hukuku alanında yanıltıcı beyan tartışması yaratır. Bu nedenle raporun hangi veriye dayandığı, veri kalitesinin sınırları ve kapsam dışında bırakılan alanlar metinde açıkça gösterilmelidir.
Rapor Hazırlığında Uyum Adımları
- Veri kaynağını ve toplanma yöntemini raporun ayrı bir bölümünde belgeleyin.
- Doğrulanmamış verileri, doğrulanmış olanlardan görsel ve metinsel olarak ayırın.
- Kapsam sınırlarını ve varsayımları liste halinde yazın.
- Sonuç bölümünde gerçekleştirilmemiş hedefleri gerçekleşmiş gibi sunan ifadelerden kaçının.
- Raporun kim tarafından, hangi amaçla kullanılabileceğini kullanım sınırı notuyla belirtin.
Uluslararası İş Birliğinde Dikkat Edilecekler
- Sözleşmenin hukuku ve yetkili merci: Yabancı ortakla imzalanan protokolde uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözüm yolu boş bırakılmamalıdır.
- Veri aktarımı: Proje kapsamında yurt dışına kişisel veri aktarılacaksa 6698 sayılı Kanun'daki aktarım koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
- Fikri haklar: Ortak üretilen metodoloji ve veri setinin mülkiyeti ile yayın hakkı protokolde açıkça düzenlenmelidir.
- Fon koşulları: Dış fon sağlayanın raporlama ve denetim şartları, kurumun iç mevzuatıyla çatışmamalıdır.
Bağımsızlık ve Çıkar Çatışması
Merkezin, danışmanlık verdiği kuruluşa aynı dönemde bağımsız değerlendirme yapması, sonucundan bağımsız olarak güven sorunu doğurur. Çıkar çatışması politikasının yazılı olması, hangi hallerde görev alınmayacağının önceden belirlenmesi ve raporlarda ilişkinin açıklanması, hem itibarı hem hukuki konumu korur.
Arşiv ve İzlenebilirlik
Bir rapora sonradan itiraz edildiğinde savunmanın dayanağı, o tarihte elde bulunan veri ve yapılan analizdir. Ham veri, hesap tabloları, versiyon geçmişi ve onay yazışmalarının belirli bir süre saklanması; hangi sürümün nihai olduğunun net biçimde işaretlenmesi gerekir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amaçlıdır. Sürdürülebilirlik raporlaması ve sınır ötesi iş birliği, tarafların statüsüne ve projeye göre farklı yükümlülükler doğurabileceğinden, sözleşme ve rapor metinlerinin imza öncesi hukuki incelemeden geçirilmesi yerinde olur.