Enerji etiketlemesine ilişkin düzenlemeler, tasarım gerekliliklerinden farklı bir amaca hizmet eder: ürünün belirli eşikleri geçmesini değil, tüketiciye doğru ve karşılaştırılabilir bilgi sunulmasını hedefler. Bu nedenle etiketleme uyuşmazlıklarında tartışma çoğunlukla ürünün kalitesi üzerinde değil, beyan edilen değerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı üzerinde yoğunlaşır.
Etiket, Ürün Bilgi Kartı ve Reklam Üçgeni
Yükümlülük yalnızca cihazın üzerine etiket yapıştırmakla bitmez. Ürün bilgi kartındaki değerler, satış noktasında gösterilen bilgi ve internet ilanlarında yer alan görseller birbiriyle uyumlu olmalıdır. Uygulamada en sık rastlanan hata, ürün güncellendiğinde etiketin yenilenmesi ancak e-ticaret sayfasındaki eski görselin kaldırılmamasıdır. Bu durum, ürün fiilen uygun olsa bile ayrı bir uygunsuzluk konusu oluşturur.
Mesafeli Satışta Görsel Gösterim
- İnternette satışta etiketin, ürün fiyatının yakınında ve görülebilir biçimde sunulması beklenir.
- Etikete açılan bağlantı veya görselin çalışır durumda olması gerekir; kırık bağlantı eksiklik sayılabilir.
- Pazaryeri üzerinden satışta içerik sorumluluğunun satıcıda mı platformda mı olduğu, sözleşmeyle netleştirilmelidir.
- Kampanya görsellerinde eski enerji sınıfının kullanılması yanıltıcı beyan riski doğurur.
Denetimde Değer Sapması Tespit Edilirse
Piyasa gözetimi kapsamında yapılan testte ölçülen değerin beyandan sapması hâlinde, savunmada iki eksen üzerinden ilerlenir. Birincisi ölçüm koşullarının standarda uygunluğu, ikincisi ise beyanın hangi test raporuna dayandığıdır. Firmanın kendi raporunu, denetim raporuyla aynı yöntem ve koşullar üzerinden karşılaştırabilmesi için test şartlarının kayıt altında olması gerekir. Bu karşılaştırma yapılamadığında, itiraz genellikle soyut kalır.
Tüketici Hukuku Boyutu
Yanlış enerji sınıfı beyanı, idari yaptırımın yanında tüketici hukuku bakımından da sonuç doğurabilir. Tüketicinin, beyan edilen niteliği taşımayan ürün nedeniyle ileri sürebileceği talepler ile yanıltıcı ticari uygulama iddiaları ayrı süreçler olarak gündeme gelir. Toplu satış yapılan modellerde bu risk, tek tek başvurular üzerinden birikmeli bir mali yük hâline gelebilir. Bu nedenle etiket düzeltmesi yapıldığında, satılmış ürünler bakımından izlenecek yol da planlanmalıdır.
Firma İçi Süreç Önerileri
- Etiket ve bilgi kartı üretiminden sorumlu tek bir birim belirleyin; pazarlama ve teknik ekip arasındaki bilgi akışını yazılı hale getirin.
- Model revizyonlarında, tüm satış kanallarındaki görselleri kontrol eden bir güncelleme listesi tutun.
- Beyan edilen değerlerin dayandığı test raporlarını model ve tarih bazında arşivleyin.
- Bayi ve pazaryeri sözleşmelerine, güncel etiketin kullanılması yükümlülüğünü ekleyin.
- Denetim yazısı geldiğinde savunma süresini ilk gün takvime işleyin ve teknik itirazı belgeyle destekleyin.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Etiketleme kaynaklı bir denetim veya tüketici başvurusuyla karşılaşmanız hâlinde, ürün belgeleriniz ve satış kanallarınızdaki içerikler birlikte incelenerek değerlendirme yapılması uygun olur.