Türk-Alman Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, üniversitenin danışmanlık, araştırma, çeviri, eğitim ve benzeri hizmetlerden gelir elde etmesine ilişkin usulleri belirler. Uluslararası işbirliği yoğun olan kurumlarda bu yönetmeliğin uygulanması, yurt dışı taraflı sözleşmelerde ortaya çıkan ek soruları beraberinde getirir.
Sözleşme Öncesi Netleştirilmesi Gereken Başlıklar
- Hizmetin döner sermaye faaliyet alanına girip girmediği
- Bedelin hangi para biriminde ve hangi kur üzerinden kayda alınacağı
- Fikri ve sınai hakların projede kime ait olacağı
- Gizlilik yükümlülüğünün süresi ve kapsamı
- Uyuşmazlık halinde uygulanacak hukuk ve yetkili merci
Uygulanacak Hukuk ve Yetki Kaydı
Yabancı unsurlu sözleşmelerde tarafların uygulanacak hukuku ve yetkili mahkemeyi belirlemesi mümkündür; bu alan 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilir. Ancak kamu kaynağıyla yürütülen bir faaliyette, mali mevzuattan doğan yükümlülükler sözleşme serbestisiyle bertaraf edilemez; bu iki katman ayrı ayrı ele alınmalıdır.
Fikri Hak Kaydının Önemi
Araştırma ve geliştirme içeren projelerde, çalışmanın çıktısı üzerindeki haklar sözleşmede açıkça düzenlenmezse, yayın yapma, ürünü ticarileştirme veya sonraki projede kullanma aşamalarında taraflar karşı karşıya gelir. Eser ve buluş üzerindeki hakların kapsamı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile sınai mülkiyete ilişkin mevzuat çerçevesinde değerlendirilir; proje başlamadan önce yazılı düzenleme yapılması, sonradan yapılacak her müzakereden daha korunaklıdır.
Süreç Yönetiminde Adım Sırası
- Teklif aşamasında maliyet hesabını kurum içi payları da kapsayacak şekilde çıkarın.
- Yürütme kurulu kararını sözleşme imzasından önce alın.
- Ara raporlama ve ödeme takvimini sözleşmede aşamalara bağlayın.
- Kur farkı, gecikme ve fesih hallerinin sonuçlarını açıkça yazın.
- Proje bitiminde çıktıların devri ve arşivlenmesini tutanakla kapatın.
En Sık Yapılan Hata
Pek çok dosyada sorun, sözleşmenin içeriğinden değil, işe sözleşme imzalanmadan başlanmış olmasından doğar. Fiilen yürütülmüş ancak yazılı dayanağı bulunmayan hizmetlerde hem bedelin tahsili hem de kurum içi paylaşım tartışmalı hale gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır; yabancı unsurlu proje sözleşmelerinde metnin imzadan önce hukuki incelemeden geçirilmesi, sonradan doğacak uyuşmazlıkların büyük kısmını baştan önler.