Vakıf üniversitelerinde kurulan uygulama ve araştırma merkezleri, üniversitenin akademik yapısı içinde ayrı bir birim olarak faaliyet gösterir. İstinye Üniversitesi Aromaterapi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de merkezin amacını, organlarını ve çalışma esaslarını belirleyen ikincil düzenlemedir. Aromaterapi gibi sağlıkla temas eden bir alanda faaliyet yürütülürken, yönetmelikle çizilen sınırın aşılıp aşılmadığı hem akademik hem de hukuki sonuç doğurur.
Merkez Yönetmelikleri Hangi Hukuki Zemine Dayanır
Yükseköğretim kurumlarında merkez kurulmasının dayanağı 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'dur. Merkez yönetmelikleri, üniversite senatosunun kararı ve Yükseköğretim Kurulu sürecinin ardından Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. Bu nedenle bir merkez yönetmeliği, kanun ve üst düzenlemelere aykırı hüküm içeremez; aykırılık iddiası idari yargı denetiminin konusunu oluşturur.
Organlar ve Karar Alma Zinciri
Bu tür yönetmeliklerde tipik olarak müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu şeklinde bir yapı öngörülür. Uygulamada tartışma çıkaran nokta, kararın hangi organ tarafından alınması gerektiğidir:
- Yönetim kuruluna bırakılmış bir konuda müdürün tek başına işlem tesis etmesi, yetki unsuru yönünden sakatlık yaratabilir.
- Toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması, kararı usul yönünden tartışmalı hâle getirir.
- Görev süresi dolmuş organ üyeleriyle alınan kararlar, sonradan itiraza açık hale gelir.
Aromaterapi Uygulamalarında Sağlık Mevzuatı Sınırı
Merkezin araştırma ve eğitim faaliyeti yürütmesi ile kişilere doğrudan sağlık hizmeti sunulması birbirinden farklıdır. Tanı ve tedavi niteliği taşıyan uygulamalar sağlık mevzuatının kendi izin ve yetki rejimine tabidir; merkez yönetmeliği bu rejimin yerine geçmez. Ayrıca insan üzerinde araştırma niteliği taşıyan çalışmalarda etik kurul onayı ve aydınlatılmış onam süreci ayrıca yürütülmelidir.
Katılımcı Verileri ve KVKK Boyutu
Merkez faaliyetleri kapsamında toplanan kayıtlar, sağlık verisi niteliği taşıdığı ölçüde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nda özel nitelikli kişisel veri rejimine tabidir. Aydınlatma metni, saklama süresi ve erişim yetkilerinin baştan yazılı olarak belirlenmesi, sonradan doğabilecek şikâyet ve idari yaptırım riskini azaltır.
İşleme İtiraz Etmek İsteyenler İçin Yol
- Kararın hangi organca ve hangi tarihte alındığını, tebliğ veya öğrenme tarihini belgeleyin.
- Üniversite içi başvuru yolu öngörülmüşse önce bu yolu tüketin, yazışmaları kayıt altına alın.
- İdari işlemin iptali isteniyorsa 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki dava açma süresini gözden kaçırmayın.
- Dilekçede yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından hangisinin sakat olduğunu somutlaştırın.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Merkezin güncel yönetmelik metni, üniversitenin iç düzenlemeleri ve olayın kendi özellikleri birlikte incelenmeden sonuç çıkarılmamalı; ihtilaf hâlinde dosyanın bir hukukçuyla değerlendirilmesi yerinde olur.