Şehir içi ulaşımda yaygınlaşan elektrikli skuterlerin kullanım koşulları ve paylaşımlı kiralama sistemleri, Elektrikli Skuter Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Sürücüler ve yayalar açısından en çok tartışma yaratan konu, bir çarpma ya da devrilme sonrası zararın kime yükleneceğidir. Bu rehber, kaza anından tazminat talebine uzanan zinciri adım adım ele alır.
Kullanım Kurallarının İhlali Kusuru Nasıl Etkiler?
Yönetmelik; yaş sınırı, taşınabilecek kişi sayısı, yaya yolunda kullanım yasağı ve azami hız gibi konularda sınırlar getirir. Bu kuralların ihlali, tek başına cezai sorumluluk doğurmasa bile haksız fiil değerlendirmesinde kusur oranını doğrudan etkiler. Örneğin iki kişiyle kullanılan bir skuterin yayaya çarpması hâlinde sürücünün kusur payı belirgin biçimde yükselir.
Paylaşımlı Sistemlerde Şirketin Sorumluluğu
Kiralama faaliyeti yürüten şirketler bakımından üzerinde durulması gereken başlıklar; aracın bakımlı teslim edilip edilmediği, park kurallarına uygun bir bırakma sistemi kurulup kurulmadığı ve kullanıcı bilgilendirmesinin yeterliliğidir. Fren arızası ya da gövde kırığı gibi teknik bir kusurdan doğan zararda, sürücünün yanı sıra işletmecinin sorumluluğu da tartışılabilir.
Kaza Yerinde Toplanması Gereken Veriler
- Aracın QR kodu, plaka benzeri kimlik numarası ve kiralama uygulamasındaki sürüş kaydı
- Kaza yerinin ve zeminin fotoğrafları; skuterin park hâlindeki konumu
- Tanık ad-soyad ve iletişim bilgileri
- Aynı gün alınan hastane kaydı ve varsa adli rapor
Maddi ve Manevi Zarar Kalemleri
Bedensel zararda tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve iyileşme sürecindeki kazanç eksilmesi ayrı kalemler olarak hesaplanır. Manevi tazminat ise olayın gelişimi, kusur durumu ve tarafların ekonomik koşulları dikkate alınarak belirlenir. Yayanın uğradığı zararlarda ilgili sigorta poliçesinin kapsamının erkenden incelenmesi, muhatabın doğru seçilmesini sağlar.
Zamanaşımı ve Doğru Muhatap
- Haksız fiil zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar; kayıtlı tarihleri saklayın.
- Sürücü, işletmeci ve varsa sigorta şirketini ayrı ayrı değerlendirip talebi doğru kişiye yöneltin.
- Fiilin aynı zamanda suç teşkil ettiği hâllerde ceza dosyasındaki bilirkişi raporunu hukuk davasına delil olarak sunun.
- Uzlaşma teklifi gelirse tedavi tamamlanmadan tutar üzerinde anlaşmaktan kaçının.
Yukarıdaki değerlendirmeler yol gösterici niteliktedir; her kazanın kusur dağılımı kendine özgüdür ve talep tutarının belirlenmesinde dosya içeriğine göre hukuki destek alınması önerilir.