Aile işletmeleri üzerine çalışan üniversite merkezleri; kuşak devri, ortaklık yapısı ve kurumsallaşma başlıklarında araştırma yapar ve çoğu zaman işletmelere yönelik eğitim ve danışmanlık faaliyeti yürütür. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sürdürülebilir Aile İşletmeleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği çerçevesinde bu faaliyetlerin hangi usulle yürütüleceği, hem kurum hem de hizmet alan işletme açısından belirleyicidir.
Danışmanlık Hizmetinin Hukuki Zemini
Merkez tarafından bir işletmeye verilen danışmanlık, üniversite ile işletme arasında yazılı bir sözleşmeye bağlanmalıdır. Sözleşmede hizmetin kapsamı, süresi, bedeli ve tarafların sorumluluk sınırı açıkça yazılmadığında, sonradan çıkan uyuşmazlıkta ispat sorunu doğar. Hizmet bedeli tahsil ediliyorsa, gelirin döner sermaye kanalıyla yürütülmesi ve muhasebeleştirilmesi gerekir.
Gizlilik ve Ticari Sır Yönetimi
- Aile işletmelerinde paylaşılan bilgiler çoğu zaman ortaklık yapısı, pay devri ve mali tablolara ilişkindir; bu bilgiler gizlilik taahhüdü altına alınmalıdır.
- Araştırma yayınında işletme ismi kullanılacaksa, ayrıca ve yazılı izin alınmalıdır.
- Çalışanlara ait bilgiler işleniyorsa 6698 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler devreye girer.
- Danışmanlık ekibinde yer alan öğrenciler için de gizlilik taahhüdü imzalatılmalıdır.
Danışmanlığın Hukuki Görüş Sınırına Yaklaşması
Aile işletmelerinde kuşak devri, pay devri, miras ve şirket yapısı konuları çoğunlukla doğrudan hukuki nitelik taşır. Merkez tarafından verilen hizmetin, avukatlık mesleğine özgü hukuki danışmanlık alanına taşmaması gerekir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu bakımından bu sınır önemlidir; teknik ve idari yönlendirme ile hukuki mütalaa arasındaki ayrım sözleşmede de açıkça belirtilmelidir.
Proje Yürütümünde Adım Sırası
- Talep yazısının kayda alınması ve merkez yönetim kurulunun görevlendirme kararı.
- Kapsam ve bedelin yer aldığı protokolün imzalanması, imza yetkisinin teyidi.
- Gizlilik taahhütlerinin ekip üyelerinden alınması.
- Ara ve nihai raporların tarihli olarak teslim edilmesi ve teslim kaydının saklanması.
- Mali kapanışın döner sermaye kayıtlarıyla uyumlu şekilde tamamlanması.
Uyuşmazlık Çıkarsa
Hizmetin eksik veya geç ifa edildiği iddiasıyla çıkan uyuşmazlıklarda, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile teslim belgeleri esas alınır. Ticari nitelikteki bu tür uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk gündeme gelebileceğinden, süreç planlanırken bu aşama da hesaba katılmalıdır.
Buradaki açıklamalar merkez faaliyetlerinin genel çerçevesini anlatmak içindir. Somut bir protokol metni, gizlilik ihlali iddiası veya hizmet bedeline ilişkin uyuşmazlıkta belgeler üzerinden ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.