Üniversite bünyesindeki uygulama ve araştırma merkezleri, yükseköğretim mevzuatının çizdiği çerçevede kurulan ve akademik faaliyeti belirli bir alanda toplayan birimlerdir. Çağ Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de bu nitelikte bir düzenleyici işlem olup, merkezin amacını, faaliyet alanını, organlarını ve bu organların karar yetkilerini belirler. Metni okurken dikkat edilmesi gereken nokta, yönetmeliğin kendi başına ayakta duran bir metin olmayıp 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun merkez kurulmasına ilişkin hükümlerine dayandığıdır.
Yönetmeliğin Hukuki Dayanağı Neden Önemlidir?
Bir yönetmeliğin dayanağı, o metnin geçerliliğini ve sınırını tayin eder. Üniversite senatosunca kabul edilip Resmî Gazete'de yayımlanan merkez yönetmelikleri, üst norm olan kanunun izin verdiği alanda hüküm doğurur. Dayanak maddesinde gösterilen kanun hükmünün kapsamını aşan bir düzenleme, idari yargı denetiminde yetki ve konu yönünden sakatlık iddiasına konu olabilir. Bu nedenle merkeze ilişkin bir uyuşmazlıkta ilk bakılacak yer, yönetmeliğin dayanak ve amaç maddeleridir.
Merkezin Faaliyet Alanı ile Akademik Birimlerin Sınırı
Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi alanındaki merkezler, tipik olarak araştırma, arşiv oluşturma, sempozyum ve yayın faaliyetleri yürütür. Uygulamada en sık karışıklık, merkez faaliyeti ile zorunlu ders veren ilgili bölüm veya koordinatörlüğün görevlerinin ayrışmasında yaşanır. Merkezin görev tanımına girmeyen bir işlem, o merkezin organlarınca alınan kararla yürütülemez; bu tür kararlar fonksiyon gasbı tartışmasını gündeme getirir.
Organ Kararlarına Karşı Başvuru Yolu
Merkez müdürü veya yönetim kurulu kararlarından kaynaklanan ve kişinin hukukunu etkileyen işlemler, kural olarak idari işlem niteliğindedir. Bu tür işlemlere karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde iptal davası açılabilir; dava açmadan önce idareye başvurma yolu da aynı Kanun'un öngördüğü şekilde kullanılabilir. Buradaki en kritik unsur, sürenin işlemin yazılı bildirimiyle başlamasıdır.
- İşlemin hangi organca ve hangi tarihte alındığını tespit edin.
- Tebliğ evrakını, tebliğ tarihini gösterecek şekilde saklayın.
- İşlemin dayandığı yönetmelik maddesini karar metninden okuyun.
- Yönetmeliğin kendisinin de dava konusu edilip edilemeyeceğini değerlendirin.
Dosya Hazırlığında Sık Görülen Eksik
Merkez uyuşmazlıklarında en sık rastlanan eksiklik, kararın tam metninin yerine yalnızca bildirim yazısının dosyaya konulmasıdır. Karar tarih ve sayısı ile birlikte kararın gerekçesi, işlemin sebep unsurunu tartışabilmek için gereklidir. Bilgi edinme başvurusuyla karar örneğinin temini, dava dilekçesinin sağlıklı kurulmasını sağlar.
Yukarıdaki açıklamalar yönetmelik türü düzenlemelerin genel işleyişini tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır. Somut bir merkez işlemine karşı hangi yolun izleneceği, işlemin içeriğine ve tebliğ koşullarına göre değişir; dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz yerinde olur.