Haczedilen bir aracın ya da ticari eşyanın yediemin deposuna çekilmesi, çoğu zaman asıl borçtan daha rahatsız edici bir maliyet doğurur. Lisanslı yediemin depolarının alabileceği ücretler serbest değildir; yönetmelik uyarınca yayımlanan ücret tarifesiyle sınırlandırılmıştır. Bu rehber, tarifenin borçlu, alacaklı ve depo işleticisi arasındaki ilişkiyi nasıl kurduğunu ele alır.
Ücret Neden Tarifeyle Sınırlandırılmıştır
Depolama süresi uzadıkça biriken ücret, malın değerini aşabilir. Tarife, bu ekonomik dengesizliği önlemek için mal cinsine ve boyutuna göre günlük ya da aylık tavan tutarlar öngörür. Depo işleticisinin tarife dışında ek hizmet adı altında ücret talep etmesi, icra dairesi nezdinde tartışma konusu yapılabilir.
Maliyeti Belirleyen Değişkenler
- Malın türü: motorlu araç, iş makinesi, dökme yük ya da genel eşya
- Kapladığı alan ve açık/kapalı depolama tercihi
- Çekici, yükleme-boşaltma gibi tek seferlik işlem bedelleri
- Haciz tarihinden teslim ya da satış tarihine kadar geçen gün sayısı
Depo Ücreti Kime Yüklenir
Uygulamada muhafaza gideri takip masrafı olarak öncelikle alacaklıdan avans şeklinde alınır; satış sonunda ise borçluya yükletilerek satış bedelinden karşılanır. Satış yapılamaz ya da bedel yetersiz kalırsa, avansı yatıran alacaklı ile depo işleticisi arasında sorumluluk tartışması doğar. Bu nedenle uzun sürecek bir muhafazaya girmeden önce malın gerçek değerinin tespiti, alacaklı açısından ekonomik bir zorunluluktur.
Birikmeyi Durdurmanın Pratik Yolları
- Borçlu iseniz haczin kaldırılması veya malın teslimi için gecikmeden icra dairesine başvurun; her gün ücret işlemeye devam eder.
- Malın üçüncü kişiye ait olduğunu düşünüyorsanız istihkak iddiasını vakit kaybetmeden ileri sürün.
- Alacaklı iseniz satış talebini süresi içinde yaparak muhafaza süresini kısaltın.
- Depodan mal çekerken ödenen tutarın tarife kalemleriyle dökümünü içeren belge isteyin.
Fazla Alınan Ücrete Karşı Ne Yapılabilir
Tarifeye aykırı hesaplanan ücrete karşı icra dairesi işlemini konu alan şikâyet yolu gündeme gelir; depo işleticisiyle doğrudan doğan uyuşmazlıklarda ise genel hükümlere göre alacak davası açılabilir. İkisinin süre ve merci bakımından farklı olması, yanlış yola başvurulduğunda hak kaybına yol açabilir.
Yukarıdaki bilgiler tanıtıcı ve genel niteliktedir. Elinizdeki icra dosyasında hangi kalemin fazla olduğunu belirlemek için, güncel tarife metni ile dosyadaki muhafaza tutanaklarının birlikte incelenmesi gerekir.