Harçlar Kanunu'na bağlı tarifelerde yer alan tutar ve nispetler, her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir ve genel tebliğ ekinde ilan edilir. Yargı harçları bakımından bu güncelleme, dava açarken ödenecek başvurma ve peşin harçtan, kanun yoluna başvuru harcına kadar geniş bir alanı etkiler. Harcın eksik yatırılması ise usul yönünden ağır sonuçlar doğurabilir.
Harç Türleri ve Ödeme Anları
- Başvurma harcı: dava veya takip açılışında maktu olarak alınır
- Peşin harç: nispi harca tabi davalarda dava değeri üzerinden hesaplanır
- Karar ve ilam harcı: hükümle birlikte tamamlanır
- Kanun yolu harçları: istinaf ve temyiz başvurusunda ayrıca ödenir
Eksik Harcın Usuli Sonucu
Harç tamamlanmadan işlem yapılamaması kuralı, uygulamada dosyanın işlemden kaldırılmasına kadar varan sonuçlar doğurur. Mahkemenin verdiği harç tamamlama süresi kesin süre niteliği taşıdığında, süreyi kaçırmak esasa ilişkin haklı olmayı anlamsız hale getirebilir. Bu nedenle harç muhtırasının tebliğ tarihi, davanın en çok izlenmesi gereken tarihlerinden biridir.
Dava Değerinin Belirlenmesi
Nispi harçta hesap, dava değerine bağlı olduğundan, belirsiz alacak davası, kısmi dava veya ıslah gibi tercihler doğrudan harç yüküne yansır. Islahla artırılan miktar üzerinden tamamlanması gereken harcın yatırılmaması, artırılan kısım yönünden talebin değerlendirilmemesi riskini getirir.
Fazla veya Yersiz Ödenen Harcın İadesi
- İade talebini, ödemeyi yapan mahkeme dosyası üzerinden ve dayanağını göstererek yapın.
- Makbuz asıllarını ve dosya numarasını içeren dilekçeyi hazırlayın.
- Kanunda öngörülen zamanaşımı süresini gözeterek başvuruyu geciktirmeyin.
- Davadan feragat, kabul veya sulh gibi hallerde harcın hangi oranda alınacağını önceden hesaplayın.
Harç Muafiyetleri
Belirli davalar ve kurumlar bakımından harç muafiyeti ya da adli yardım imkânı bulunur. Adli yardım talebinin dava dilekçesiyle birlikte sunulması, sonradan doğacak harç tamamlama sorununu baştan önler.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; dosyanızda yatırılması gereken harcın türü ve tutarı, dava değeri ve talep şekline göre değişeceğinden, hesabın ilgili tarife üzerinden yapılması gerekir.