Yapı malzemelerinde performans beyanı, uyumlaştırılmış teknik şartnamelere dayanır. Bu şartnamelerin duyurulması ve eşvarlık (birlikte var olma) dönemine ilişkin tebliğ, eski ve yeni standardın hangi tarihe kadar birlikte uygulanabileceğini gösterir. Sektör açısından en kritik nokta, bu geçiş penceresinin doğru okunmasıdır.
Eşvarlık Dönemi Ne Anlama Gelir?
Bir standart güncellendiğinde, üreticilere uyum için tanınan bir süre boyunca hem eski hem yeni sürüme göre performans beyanı yapılabilir. Bu dönemin sonunda eski sürüme dayalı beyan geçerliliğini yitirir. Pratikte yaşanan sorun, dönemin bitişiyle birlikte:
- Depodaki mevcut stoğun beyanının güncelliğini kaybetmesi
- Devam eden inşaat sözleşmelerinde teslim edilen malzemenin şartnameye aykırı hâle gelmesi
- Uygunluk değerlendirme kuruluşundan alınmış belgelerin yenilenmesi gereği
İnşaat Sözleşmelerine Yansıması
Yüklenici ile işveren arasındaki sözleşmede malzemenin ilgili teknik şartnameye uygun olacağı taahhüdü yer alıyorsa, geçiş dönemi sonrasında teslim edilen malzemenin eski standarda dayanması ayıplı ifa tartışması doğurabilir. Bu durumda gündeme gelen talepler; malzemenin değiştirilmesi, bedelden indirim veya doğan zararın tazminidir. Yüklenicinin, tedarikçisine rücu edebilmesi ise kendi tedarik sözleşmesindeki uygunluk taahhüdüne bağlıdır.
Üretici ve İthalatçı İçin Geçiş Planı
- Ürün gruplarının hangi uyumlaştırılmış şartnameye dayandığının listelenmesi
- Her ürün için eşvarlık döneminin bitiş tarihinin tek bir takvime işlenmesi
- Yeni sürüme göre yapılması gereken test ve tip incelemelerinin önceden planlanması
- Stok devir hızına göre üretim ve etiketleme geçişinin zamanlanması
- Bayi ve dağıtıcılara geçiş konusunda yazılı bilgilendirme yapılması
Piyasa Gözetiminde Karşılaşılan Bulgular
Denetimlerde en sık rastlanan eksiklikler; performans beyanının ürünle birlikte sunulmaması, beyanda atıf yapılan şartname sürümünün güncel olmaması ve işaretlemedeki bilgilerin beyanla uyuşmamasıdır. Bu bulgular idari yaptırıma yol açabileceği gibi, ürünün kamu ihalelerinde reddedilmesine de sebep olur.
Belge Zincirini Kurmak
Bir uyuşmazlıkta savunma, üründen beyana, beyandan test raporuna, rapordan kuruluş yetkilendirmesine uzanan kesintisiz bir zincirin gösterilmesine dayanır. Bu zincirin herhangi bir halkasındaki kopukluk, diğer belgeler eksiksiz olsa bile ürünün uygunluğunu tartışmaya açar.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Devam eden bir teslimat, denetim bulgusu ya da geçiş dönemi uyuşmazlığında, sözleşmeniz ve teknik belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız yerinde olur.