İcra dairelerinin idari yapısında yapılan düzenlemeyle, belirli yerlerde icra daireleri başkanlıkları kurulmuştur. İcra Dairelerinin Başkanlıklarının Kuruluş ve Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, bu başkanlıkların görev alanını, iş dağılımını ve denetim işlevini düzenler. Alacaklı ve borçlu tarafından bakıldığında en önemli soru şudur: bir işlemden şikâyetçi olunduğunda kime, hangi yolla başvurulacaktır?
İdari Denetim ile Yargısal Şikâyet Ayrımı
İcra dairesi başkanlığı, dairelerin iş yükü dağılımı, personel yönetimi ve işleyişin gözetimi gibi idari işlevleri yürütür. Buna karşılık icra müdürünün bir işleminin hukuka aykırı olduğu iddiası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca icra mahkemesine yapılacak şikâyetin konusudur. Başkanlığa yapılan idari başvuru, kural olarak şikâyet süresini durdurmaz. Uygulamada en sık görülen hak kaybı tam da bu noktada, idari başvuruyla yetinilip icra mahkemesine süresinde gidilmemesinden doğar.
Hangi Talep Nereye Yöneltilir?
- Haciz, satış, sıra cetveli gibi işlemlerin hukuka aykırılığı: icra mahkemesi
- İşlemin gecikmesi, personel tutumu, dosyaya erişim sorunu: başkanlık ve ilgili adalet komisyonu
- Ödeme emrine itiraz: İcra ve İflas Kanunu'nda öngörülen süre ve usulle icra dairesine
- Borcun esasına ilişkin uyuşmazlık: genel mahkemeler ve ilgili dava türleri
Dosya Takibinde Pratik Öneriler
- Tebligat tarihini zarf ve tebliğ şerhinden birlikte teyit edin.
- Tüm taleplerinizi UYAP üzerinden veya evrak kaydıyla yazılı olarak sunun.
- Ödeme yaptıysanız dekont ve dosya numarası eşleşmesini kontrol edin.
- Haciz ihbarnamelerine ilişkin süreleri ayrı bir takvimde izleyin.
- Vekil değişikliği ve adres değişikliğini gecikmeden bildirin.
Tebligat Gecikmesi Riskini Azaltmak
İcra takiplerinde süreler tebligata bağlı olduğundan, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı hayati önemdedir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'na aykırı bir tebligat söz konusuysa, öğrenme tarihinin esas alınması gündeme gelebilir; ancak bunun ileri sürülme usulü ve süresi de bulunmaktadır. Adrese dayalı kayıt sistemindeki adres bilgisinin güncel tutulması, hem borçlu hem alacaklı bakımından en etkili önlemdir.
Başkanlık Yapısının Taraflara Yansıması
Yeni yapıda dosyaların dairelere dağıtımı ve iş yükü dengesi merkezi biçimde yönetilir. Bu, dosyanın hangi dairede görüldüğüne ilişkin bilgide değişiklik yaşanabileceği anlamına gelir. Dosya numarası ile daire bilgisinin her aşamada teyit edilmesi, dilekçenin yanlış daireye sunulmasından doğan gecikmeleri önler.
Bu açıklamalar bilgilendirme amacıyla verilmiştir. İcra hukukunda süreler kısa ve kesin sonuç doğurucu olduğundan, bir işlemden haberdar olur olmaz dosya kapsamının bir hukukçuyla birlikte değerlendirilmesi, sonradan telafisi mümkün olmayan kayıpları önler.