Engelli bireylere kimlik kartı verilmesi ve Ulusal Engelli Veri Sistemi oluşturulmasına dair düzenleme, iki ayrı konuyu tek metinde birleştirir: bireyin haklardan yararlanmasını kolaylaştıran kimlik kartı ve bu bilgilerin tutulduğu merkezi veri sistemi. Bu ikili yapı, hem hak erişimi hem de kişisel verilerin korunması bakımından ayrı ayrı incelenmeyi gerektirir.
Kimlik Kartı Neye Dayanır?
Kimlik kartı, kişiye yeni bir statü vermez; yetkili sağlık kuruluşundan alınan ve engellilik durumunu gösteren rapora dayanır. Dolayısıyla kartla ilgili sorunların büyük bölümü aslında rapora ilişkindir. Rapordaki oranın ya da süreklilik/süreli ayrımının kart üzerindeki bilgiye yansımaması, kişinin vergi indirimi, eğitim, ulaşım ve istihdam alanındaki haklarından yararlanmasını doğrudan etkiler.
Rapora İtiraz Yolu
Sağlık kurulu raporuna itiraz, ilgili sağlık mevzuatında öngörülen usule göre yapılır; itiraz üzerine kişi hakem hastaneye sevk edilebilir ve orada düzenlenen rapor esas alınır. İtiraz süresinin raporun kişiye bildirilmesinden itibaren işlediği ve bu sürenin kısa olduğu unutulmamalıdır. İdari itiraz yolları tükendikten sonra, rapora dayalı işlemin iptali istemiyle idari yargıya başvurulabilir; bu davalarda bilirkişi incelemesi belirleyici olur.
Ulusal Engelli Veri Sistemi ve KVKK Boyutu
Sistemde tutulan sağlık bilgileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli kişisel veridir ve daha sıkı bir koruma rejimine tabidir. Bu kapsamda ilgili kişinin şu hakları vardır:
- Hakkında veri işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse bilgi talep etme
- Verinin eksik veya yanlış işlenmesi halinde düzeltilmesini isteme
- Verinin hangi kurumlara aktarıldığını öğrenme
- İşlemenin hukuka aykırı olması halinde silinmesini veya yok edilmesini talep etme
Başvuru Sırası: Önce Veri Sorumlusu
KVKK kapsamındaki taleplerde önce veri sorumlusu kuruma başvurmak zorunludur. Başvuru reddedilir, yetersiz yanıt verilir ya da süresinde cevaplanmazsa Kişisel Verilerin Korunması Kurulu'na şikâyet yoluna gidilebilir. Bu sıralamanın atlanması, şikâyetin incelenmeksizin reddine yol açar. Ayrıca kişilik hakkı ihlali doğmuşsa, genel hükümlere göre tazminat talebi ayrı bir dava olarak ileri sürülebilir.
Hak Kaybını Önlemek İçin
- Raporun aslını ve kimlik kartını birlikte saklayın; süreli raporlarda bitiş tarihini takvime işleyin.
- Süreli raporun yenilenmesi başvurusunu, süre dolmadan önce yapın.
- Kurumlarla yaptığınız hak başvurularının reddi halinde gerekçeli yazıyı mutlaka isteyin.
- Sistemdeki bilginizin hatalı olduğunu fark ederseniz düzeltme başvurusunu yazılı ve kayıtlı biçimde yapın.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Engellilik durumuna bağlanan haklar birden çok mevzuatta dağınık biçimde düzenlendiğinden ve rapor değerlendirmesi tıbbi veriye dayandığından, somut bir ret veya hak kaybı halinde dosyanızın ayrıca incelenmesi yerinde olacaktır.