Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği, gıdada bulunmasına izin verilen bulaşanların azami miktarlarını belirler. Ağır metaller, mikotoksinler ve işleme sırasında oluşan bulaşanlar bu kapsamdadır. Gıda işletmecileri açısından yönetmeliğin pratik sonucu, denetimde alınan numunede limit aşımı tespit edildiğinde başlayan idari süreçtir.
Denetim ve Numune Alma Aşaması
Resmî kontrolde numune alınırken tutanak düzenlenir ve numune genellikle şahit numune ile birlikte ayrılır. İşletmecinin bu aşamada dikkat etmesi gerekenler:
- Tutanağa itiraz veya açıklama şerhi düşmek
- Şahit numunenin ayrıldığını ve saklama koşulunu tutanakta göstermek
- Parti/lot numarası ile numunenin hangi ürüne ait olduğunu netleştirmek
- Soğuk zincir gerektiren üründe taşıma koşullarını kayda geçirmek
Analiz Sonucuna İtiraz
Limit aşımı bildirildiğinde, şahit numune üzerinden ikinci analiz talebi en etkili savunma aracıdır. İtiraz süresi kısa olduğundan, sonucun tebliğ tarihi hemen not edilmelidir. İkinci analizin yetkili başka bir laboratuvarda yapılması talebi, ölçüm belirsizliği tartışmasını da beraberinde getirir. Ölçüm belirsizliği payının dikkate alınıp alınmadığı, sınıra çok yakın sonuçlarda belirleyici olabilir.
5996 Sayılı Kanun Kapsamındaki Yaptırımlar
Gıda güvenilirliğine aykırılık hâlinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu uyarınca idari para cezası uygulanabilir; ürünün piyasadan geri çekilmesi ve imhası da gündeme gelir. İdari para cezasına karşı başvuru yolu ve süresi, ceza tutanağının üzerinde gösterilir; bu bilginin okunmadan geçilmesi hak kaybının en yaygın sebebidir.
İzlenebilirlik Dosyasının Önemi
- Hammadde tedarikçisinden alınan analiz raporlarını parti bazında arşivleyin.
- Kendi öz kontrol analiz sonuçlarınızı tarih sırasıyla saklayın.
- Depolama sıcaklık kayıtlarını ve nakliye belgelerini eşleştirin.
- Geri çekme prosedürünü yazılı hâle getirip uygulama kaydı tutun.
Bulaşanın hammaddeden geldiğini gösteren belgeli bir izlenebilirlik zinciri, hem sorumluluğun paylaşımı hem de tedarikçiye rücu bakımından değer taşır.
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; her ürün grubu için geçerli limitler yönetmeliğin güncel ekinde yer alır. Denetim sonrası ceza tutanağı düzenlendiyse, itiraz süreniz dolmadan gıda mevzuatı yönünden hukuki destek almanız önerilir.