İrmik gibi tahıl ürünlerinde denetim, çoğunlukla iki eksende yürür: ürünün bileşim özellikleri ve ambalaj üzerindeki beyanlar. Bu yazının amacı itiraz aşamasını anlatmak değil, denetim gelmeden önce riskleri sistemli biçimde azaltmaktır. Sonradan yapılan savunmanın gücü, denetimden önce tutulan kayıtlarla doğru orantılıdır.
Etiket Beyanlarının Belgeye Bağlanması
Ambalaj üzerindeki her sayısal ve niteliksel beyan bir belgeye dayanmalıdır. Protein oranı, kül miktarı, irilik sınıfı gibi ifadeler analiz raporuyla; "katkısız" veya benzeri nitelemeler ise üretim reçetesi ve hammadde belgeleriyle desteklenmelidir. Desteksiz beyan, denetimde en hızlı tespit edilen uygunsuzluk türüdür.
Kontrol Listesi: Aylık Gözden Geçirme
- Kullanılan ambalaj tasarımının son onaylı versiyonu üretimdeki versiyonla aynı mı?
- Alerjen bilgisi ve tahıl kaynağı beyanı güncel mevzuata uygun mu?
- Parti numarası, son tüketim tarihi ve üretici bilgisi okunabilir biçimde basılıyor mu?
- Net miktar kontrolleri belirlenen sıklıkta yapılıp kayda geçiriliyor mu?
- Hammadde tedarikçilerinden alınan analiz sertifikaları geçerlilik süresi içinde mi?
Üretim Hattında İzlenebilirlik
Bir uygunsuzluk tespit edildiğinde etkilenen partinin sınırlarını hızlıca çizebilmek, toplatmanın kapsamını daraltır. Hammadde girişinden sevkiyata kadar parti eşleştirmesinin kesintisiz olması, hem idari süreçte hem de müşteriye karşı sorumlulukta belirleyicidir.
Uygunsuzluk Bulunduğunda İlk 48 Saat
- Etkilenen partiyi belirleyip sevkiyatı durdurun ve bu kararı yazılı kayda geçirin.
- Kendi doğrulama analizinizi akredite bir laboratuvarda başlatın.
- Şahit numune bulunuyorsa yeniden analiz talebinizi gecikmeden iletin.
- Müşterilere yapılacak bildirimin içeriğini, sözleşmedeki yükümlülüklerle uyumlu biçimde hazırlayın.
Yaptırım Riskini Yönetmek
5996 sayılı Kanun kapsamında öngörülen yaptırımlar, uygunsuzluğun niteliğine göre değişir. Düzeltici faaliyetin denetimden önce başlatılmış ve belgelenmiş olması, sürecin seyri bakımından işletme lehine bir unsur olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle düzeltici faaliyet kayıtları tarihli tutulmalıdır.
Buradaki liste genel bir çerçeve sunar ve her işletmenin ürün yelpazesine göre genişletilmelidir. Somut bir denetim veya karar söz konusuysa, belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olacaktır.