Vakıf üniversitelerine bağlı sağlık araştırma ve uygulama merkezleri, hem tıp eğitiminin uygulama alanı hem de hasta kabul eden sağlık kuruluşudur. Ufuk Üniversitesi Doktor Rıdvan Ege Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetmeliği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde merkezin amacını, organlarını ve çalışma esaslarını düzenler. Vakıf üniversitesi hastanesi olması, hukuki değerlendirmede önemli bir farklılık yaratır.
Vakıf ve Devlet Üniversitesi Hastanesi Ayrımı
Devlet üniversitesi hastanesinde verilen sağlık hizmetinden doğan tazminat talepleri kural olarak idari yargıda, tam yargı davası yoluyla ileri sürülür. Vakıf üniversitesi hastanesinde ise ilişki özel hukuk zemininde kurulduğundan, talepler kural olarak adli yargıda ve sözleşmeye ya da haksız fiile dayalı olarak ileri sürülür. Bu ayrım yalnızca görevli mahkemeyi değil, sorumluluğun kapsamını, ispat düzenini ve zamanaşımı hesabını da etkiler. Yanlış yargı koluna açılan davanın görev yönünden reddi, hak kaybına varan gecikmelere yol açabilir.
Tıbbi Uygulama Hatası İddialarında Değerlendirme Ölçütü
Hekimin borcu, kural olarak sonucu değil özenli davranışı taahhüt eder. Değerlendirmede aranan ölçüt, aynı koşullar altındaki tedbirli bir hekimin göstereceği özendir. Bu çerçevede incelenen başlıklar:
- Tanı sürecinde gerekli tetkiklerin istenip istenmediği.
- Endikasyonun tıbben doğru kurulup kurulmadığı.
- Aydınlatılmış onamın kapsamı ve zamanlaması.
- Komplikasyon gerçekleştikten sonraki yönetimin yeterliliği.
- Konsültasyon ve sevk gerekliliğinin gözetilip gözetilmediği.
Eğitim Hastanesine Özgü Riskler
Araştırma ve uygulama merkezlerinde asistan hekimler tedavi süreçlerinde aktif rol alır. Bu durumda sorumluluğun dağılımı, gözetim ve denetim yükümlülüğünün fiilen yerine getirilip getirilmediğine göre şekillenir. Ayrıca klinik araştırma yürütülüyorsa, katılımcı onamı ve etik kurul izni ayrı ve zorunlu bir katmandır; bunların eksikliği tek başına ağır sorumluluk doğurur.
Hasta Dosyası ve Delil Yönetimi
- Hasta dosyasının tamamı (epikriz, konsültasyon notları, hemşire gözlem formu, anestezi kayıtları) talep edilmelidir; yalnızca epikriz eksik bir tablo verir.
- Görüntüleme kayıtlarının ham hâli, rapor metninden ayrı olarak istenmelidir.
- Sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri olduğundan, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki talep hakkı bu süreçte de kullanılabilir.
- Dosya talebi yazılı yapılmalı ve teslim tutanağa bağlanmalıdır.
Süreç Planlaması
Tazminat yoluna gidilmeden önce, iddianın tıbbi yönden desteklenip desteklenmediği bağımsız bir uzman görüşüyle sınanmalıdır. Aksi hâlde uzun süren bir yargılamanın sonunda bilirkişi raporu aleyhe çıkabilir. Cezai süreç düşünülüyorsa, bunun tazminat davasından bağımsız yürüdüğü ve farklı ispat standardına tabi olduğu unutulmamalıdır.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup tıbbi sorumluluk değerlendirmeleri tümüyle dosyaya özgüdür. Somut bir olayda, kayıtların tam olarak temin edilmesinden sonra hukuki ve tıbbi değerlendirmenin birlikte yapılması önerilir.