Arabuluculuk asgari ücret tarifesi, arabulucunun alacağı ücretin taban tutarını ve hesaplama esaslarını belirler. Taraflar bakımından asıl soru genellikle tutarın kendisi değil; bu ücretin kimin üzerinde kalacağı ve nasıl tahsil edileceğidir.
Anlaşma ile Anlaşmama Arasındaki Fark
Ücretin belirlenmesinde ilk ayrım, sürecin anlaşmayla mı yoksa anlaşmama ile mi sonuçlandığıdır. Taraflar anlaşırsa ücret kural olarak uyuşmazlık konusunun değeri üzerinden hesaplanır ve aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Anlaşma sağlanamazsa tarifede öngörülen saatlik esas devreye girer. Zorunlu arabuluculukta ise anlaşma sağlanamayan hâllerde ücretin ilk aşamada nasıl karşılanacağı ayrıca düzenlenmiştir.
Anlaşma Belgesine Yazılması Gerekenler
- Ücretin toplam tutarı ve hangi esasa göre hesaplandığı
- Tarafların paylaşım oranı ve ödeme takvimi
- Uyuşmazlık konusunun değeri, değer üzerinden hesap yapılmışsa dayanağı
- Anlaşmanın kapsamı dışında bırakılan talepler
Bu unsurların eksikliği, ileride ücret alacağı için ayrı bir uyuşmazlık doğmasına yol açar.
Uyuşmazlık Değerinin Belirlenmesi Sorunu
Ücret hesabında en çok tartışılan nokta, uyuşmazlık konusunun değerinin nasıl saptandığıdır. Talep edilen tutar ile anlaşılan tutar farklıysa hangisinin esas alınacağı, taleplerin bir kısmı hakkında anlaşma sağlanmışsa hesabın nasıl bölüneceği açıkça yazılmalıdır. Belirsizlik, çoğunlukla ödemeyi yapacak taraf aleyhine yorumlanmaz; sonucu belirsiz bir dava doğurur.
Ücret Ödenmezse İzlenecek Yol
Kararlaştırılan ücretin ödenmemesi hâlinde arabulucu, alacağını genel hükümlere göre talep eder. Tarafların ise ücretin tarifeye aykırı biçimde yüksek belirlendiğini düşünmeleri hâlinde, dayanak belgeyi ve hesap yöntemini ortaya koyarak itiraz etmeleri gerekir. Anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi taşıyıp taşımadığı, bu aşamada usulü değiştirir.
Süreç Öncesi Beş Dakikalık Kontrol
- Uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında olup olmadığını netleştirin.
- Ücretin hangi senaryoda kime yükleneceğini oturum başlamadan konuşun.
- Görüşme sayısı ve süresini kayıt altına aldırın.
- Anlaşma belgesini imzalamadan önce ücret maddesini ayrıca okuyun.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Uyuşmazlığınızın türü, taleplerinizin değeri ve sürecin zorunlu olup olmaması hesabı değiştirebileceğinden, tereddüt hâlinde hukuki destek almanız önerilir.