Aile hekimliği sisteminde hekim ve aile sağlığı çalışanı, klasik kadrolu çalışmadan farklı olarak sözleşme ilişkisi içinde görev yapar. Bu yapı; ücretin hesabı, performansa bağlı kesinti, ihtar puanı ve sözleşmenin sona erdirilmesi gibi başlıkların hem sözleşme metni hem de düzenleyici işlemler birlikte okunarak değerlendirilmesini gerektirir. Aşağıda uygulamada en çok uyuşmazlık doğuran noktalar sırasıyla ele alınmıştır.
Sözleşmeli Çalışmanın Statü Üzerindeki Etkisi
Aile hekimliği uygulaması 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu'na dayanır. Kamu görevlisi olarak görev yapan bir hekim aile hekimliği sözleşmesi imzaladığında, önceki kadrosuyla ilişkisi belirli ölçüde askıya alınır; sözleşmenin sona ermesi hâlinde eski göreve dönüş koşulları ayrı bir tartışma başlığı hâline gelir. Bu iki katmanlı yapı, açılacak davanın konusunu ve husumetin yöneltileceği idareyi doğrudan belirler. Dilekçede yanlış idarenin gösterilmesi, esasa girilmeden zaman kaybına yol açabilir.
Ödeme Kalemlerinde Uyuşmazlık Çıkan Başlıklar
- Kayıtlı kişi sayısına bağlı hesabın dönem içinde değişmesi
- Gezici ve yerinde sağlık hizmeti karşılıklarının eksik ödendiği iddiası
- Performans değerlendirmesi sonucunda yapılan kesintiler
- Cari gider ödeneğinde esas alınan grup ve statü tespiti
- İzin, rapor ve vekâlet dönemlerinde ödemenin akıbeti
Bu kalemlere itiraz edilirken, ödemenin hangi veriye dayandığının idareden yazılı olarak istenmesi belirleyicidir. Hesabın dayanağı görülmeden yapılan itiraz çoğu zaman soyut kalır ve idarenin savunmasıyla kolayca karşılanır.
İhtar Puanı Verilmeden Önce Savunma Hakkı
İhtar puanı tek başına küçük bir işlem gibi görünse de biriktiğinde sözleşmenin sona ermesine giden yolu açar. Bu nedenle her ihtar puanı bağımsız bir idari işlem olarak ele alınmalı, tebliğden itibaren süresi içinde itiraz edilmeli ve savunmada hangi fiilin hangi düzenlemeyle karşılandığı ayrıntılı biçimde tartışılmalıdır. Savunma istenmeden ya da somutlaştırılmamış bir isnatla verilen puanlarda usul sakatlığı gündeme gelir.
Fesih İşlemine Karşı Yargı Yolu
Sözleşmenin idarece sona erdirilmesi bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde iptal davasına konu edilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açma süresi işlemin tebliğiyle işlemeye başlar; sürenin kaçırılmasının telafisi güçtür. İşlemin uygulanması hâlinde giderilmesi güç bir zarar doğacaksa, yürütmenin durdurulması talebi dilekçede ayrıca ve gerekçelendirilerek yazılmalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Sözleşme metni ve varsa ek protokoller
- Tebligat zarfı ile tebliğ tarihini gösteren belge
- Savunma istem yazısı ve verilen savunmanın örneği
- Denetim ve izleme tutanakları ile bunlara düşülen şerhler
- Ödeme bordroları ve hesap dökümleri
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Aile hekimliği sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, sözleşmenin imzalandığı dönemin metnine ve idarenin somut işlemine göre farklılaştığından, kendi dosyanızın belgeleri üzerinden hukuki değerlendirme alınması yerinde olacaktır.