Taşınabilir otomatik şok cihazlarına (OED/AED) ilişkin yönetmelik, cihazın hangi alanlarda bulundurulacağını, nasıl kayıt altına alınacağını ve kullanıma hazır tutulmasından kimin sorumlu olduğunu düzenler. Düzenleme sağlık mevzuatı içinde yer almakla birlikte, doğurduğu sonuçlar idari yaptırım ve tazminat sorumluluğu alanına taşar.
Yükümlülük Kimin Üzerinde?
Cihaz bulundurma yükümlülüğü, kural olarak alanı işleten ya da yöneten kişiye aittir. Alışveriş merkezi, spor tesisi, terminal gibi yoğun insan bulunan yerlerde işletmeci sıfatı ile mülk sahibi sıfatı farklı kişilerde olabilir. Kira sözleşmesinde bu yükümlülüğün kime ait olduğunun açıkça yazılmaması, denetim sonrası taraflar arasında ayrı bir uyuşmazlık doğurur.
Kayıt ve Bakım Zinciri
Denetimlerde tartışma çoğunlukla cihazın varlığı üzerinde değil, kullanıma hazır olup olmadığı üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle şu kayıtların düzenli tutulması gerekir:
- Cihazın bildirim ve kayıt işlemlerine ilişkin belgeler.
- Periyodik bakım ve fonksiyon testi tutanakları.
- Pil ve elektrot pedlerinin son kullanma tarihi takip çizelgesi.
- Cihazı kullanmak üzere eğitim almış personelin sertifika örnekleri.
Olay Anında Kullanımın Hukuki Boyutu
Ani kalp durması vakasında cihazın kullanılması hâlinde, sonucun olumsuz olması tek başına sorumluluk doğurmaz. Değerlendirmede belirleyici olan, cihazın çalışır durumda tutulup tutulmadığı, eğitimli personelin bulunup bulunmadığı ve acil sağlık hizmetlerine bildirim yapılıp yapılmadığıdır. Buna karşılık cihazın hiç bulundurulmaması veya bakımsız bırakılması, ihmale dayalı sorumluluk tartışmasını doğrudan işletme aleyhine çevirir.
İdari Para Cezasına Karşı Ne Yapılır?
- Tutanağın tebliğ tarihi kayda alınır; itiraz süresi bu tarihten işler.
- Denetim sırasında tutulan tespitlerin fiilî duruma uygun olup olmadığı belgelerle karşılaştırılır.
- Kabahatler Kanunu kapsamındaki idari para cezalarına karşı öngörülen başvuru yolu ve mercii, tutanağın üzerindeki bilgiye göre doğrulanır.
- Yanlış merciye yapılan başvuru süre kaybına yol açacağından, başvurudan önce görevli merci netleştirilir.
Özet
Bu yönetmelik kapsamındaki risk, çoğu işletmede cihazın satın alınmasıyla bittiği sanılan ama aslında bakım ve eğitim kaydıyla süren bir yükümlülüktür. Kayıt düzeni kurulmadığında hem idari ceza hem tazminat riski birlikte doğar.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. İşletmenizin faaliyet türüne göre yükümlülüğün kapsamı değişebileceğinden, denetim veya olay sonrası süreçte dosyanıza özgü hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.