Ankara ili sınırları içindeki enerji nakil hattı güzergâhına isabet eden taşınmazlarla ilgili 4336 sayılı Karar sonrasında maliklerin sıkça sorduğu soru şudur: taşınmazın tamamı mı elimden çıkacak, yoksa üzerinde bir kısıt mı doğacak? Cevap, kamulaştırmanın türüne göre değişir ve bedelin hesabını doğrudan etkiler.
Mülkiyet mi, irtifak mı kamulaştırılıyor?
Enerji nakil hattı uygulamalarında çoğu zaman direk yerleri için mülkiyet, hattın geçtiği bant için ise irtifak hakkı kamulaştırması yapılır. İrtifak kamulaştırmasında tapu maliki mülkiyetini korur; ancak taşınmazın belirli bir bölümünde yapılaşma ve kullanım sınırlanır. Hangi parselde hangi türün uygulandığı, karar eki ile mahkeme dosyasından ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
Direk yeri ve salınım bandının yarattığı kısıt
Hattın geçtiği bantta yükseklik sınırı doğması, tarımsal makine kullanımının zorlaşması veya yapılaşma hakkının fiilen kullanılamaması, taşınmazın kullanım değerini düşürebilir. Bu etkiler soyut biçimde değil, parselin şekli, eğimi ve mevcut kullanımı üzerinden anlatılmalıdır. Bandın parselin ortasından mı yoksa kenarından mı geçtiği, çoğu dosyada belirleyici olmaktadır.
Artık alanda değer kaybı iddiası
- Parselin ikiye bölünmesi nedeniyle kalan kısımların bağımsız kullanılamaz hale gelmesi
- Yola veya sulama hattına erişimin fiilen kesilmesi
- İmar hakkının kullanılamaması sebebiyle kalan alanda oluşan değer düşüklüğü
- Kalan kısmın ekonomik olarak işletilemeyecek büyüklüğe inmesi
Ölçüm ve kayıt temelli hazırlık
- Hattın geçiş yönünü ve bant genişliğini gösteren krokiyi dosyaya ekleyin.
- Direk yerlerini ve tarım alanına etkisini tarihli fotoğraflarla belgeleyin.
- Kamulaştırma öncesi ve sonrası kullanım farkını, üretim kayıtlarıyla karşılaştırın.
- Değer kaybı talebinizi keşif aşamasında açıkça ve gerekçeli biçimde ileri sürün.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. İrtifak ve mülkiyet kamulaştırması bakımından haklar farklılaştığından, parselinizin durumuna göre teknik ve hukuki değerlendirmenin birlikte yapılması önerilir.