4381 sayılı Kanun, seçimlerle ilgili bazı kanunlarda değişiklik yapılması ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin 21 inci dönem milletvekili genel seçimleri ve birlikte yapılacak mahalli idareler genel seçimlerine ilişkin düzenlemeler içermektedir. Seçim mevzuatının kendine özgü yanı, uyuşmazlıkların genel yargı düzeni içinde değil, seçim kurulları eliyle ve çok kısa sürelerle çözülmesidir.
Seçim Hukukunun Ayrı Bir Düzen Olması
Seçim işlerine ilişkin itirazlar, kural olarak idari veya adli yargıda değil; sandık kurulu, ilçe seçim kurulu, il seçim kurulu ve Yüksek Seçim Kurulu şeklinde işleyen kademeli bir yapı içinde incelenir. Bu yapı hızlı sonuç almak üzere kurgulandığından, itiraz süreleri gün değil çoğu zaman saat ölçeğinde işleyebilir. Bir aşamada yapılmayan itirazın sonraki aşamada ileri sürülmesi kural olarak mümkün olmaz.
Uyuşmazlığın Doğduğu Tipik Anlar
- Seçmen kütüğü ve askı listelerine ilişkin itirazlar
- Adaylık ve aday listelerinin ilanı aşamasındaki başvurular
- Sandık başında oy verme sırasında ortaya çıkan tutanaklı olaylar
- Sayım ve döküm cetvelleri ile birleştirme tutanakları arasındaki uyumsuzluklar
Tutanak Olmadan İtiraz Zayıf Kalır
Seçim itirazlarında en belirleyici delil, olayın gerçekleştiği anda sandık kuruluna tutturulan şerh ve tutanaktır. Sonradan yapılan beyanlar, tutanağa dayanmadığı sürece ispat gücü bakımından sınırlı kalır. Bu nedenle sandık gözlemcisi veya müşahit olarak görev yapan kişilerin, itiraz konusunu o anda ve yazılı biçimde kayda geçirmesi gerekir.
Pratik Hazırlık
- Görev alacak kişilere itirazın hangi kurula, hangi süre içinde yapılacağını önceden anlatın.
- Sandık sonuç tutanağının imzalı bir örneğini mutlaka teslim alın.
- İtiraz dilekçesinde sandık numarası, saat ve olayı somut biçimde belirtin.
- Her aşamada verilen kararın tebliğ zamanını not ederek bir üst kurul süresini hesaplayın.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Seçim uyuşmazlıklarında süreler son derece kısa olduğundan, itiraz düşüncesi doğduğu anda bu alanda çalışan bir hukukçuyla temas kurulması belirleyici olabilir.