Ulusal meslek standartlarına ilişkin ikinci tebliğ de 5544 sayılı Kanun kapsamında hazırlanan standartların yürürlüğe girmesine ilişkindir. İşveren açısından bu düzenlemelerin doğrudan etkisi, tehlikeli ve çok tehlikeli işler başta olmak üzere belirli mesleklerde yeterlilik belgesi olmayan kişilerin çalıştırılamaması ve bu yükümlülüğün denetimlerde idari yaptırıma bağlanmasıdır.
İşe Alım Öncesi Kontrol
- Yapılacak işin hangi meslek standardına karşılık geldiğini iş tanımıyla eşleştirin.
- Adayın belgesinin geçerli olup olmadığını ve kapsamının işi karşılayıp karşılamadığını kontrol edin.
- Belgenin veriliş tarihi ile geçerlilik süresini personel özlük dosyasına işleyin.
- Alt işveren çalışanları için aynı kontrolü sözleşmeyle alt işverene yükleyin ve belge örneklerini isteyin.
- Belge yenileme tarihlerini takvime bağlayarak süre dolmadan önce hatırlatma kurun.
Denetimde En Çok Karşılaşılan Eksiklikler
- Belgenin fotokopisinin dosyada bulunmaması
- Belgenin kapsamının fiilen yapılan işle örtüşmemesi
- Geçerlilik süresi dolmuş belgeyle çalıştırmaya devam edilmesi
- Alt işveren personelinin denetim dışında bırakılması
- Görev değişikliği sonrası belge gereksiniminin yeniden değerlendirilmemesi
İdari Para Cezasıyla Karşılaşıldığında
Denetim sonucunda düzenlenen tutanağa dayanan idari yaptırım kararlarında, tutanağın içeriği belirleyicidir. Kararın tebliği üzerine yapılacak ilk iş, tutanakta hangi çalışan ve hangi tarih bakımından eksiklik saptandığını tespit etmektir. Eğer o çalışan denetim tarihinde belgeli ise ya da tespit edilen işi hiç yapmıyorsa, itirazın somut dayanağı doğar. İdari yaptırım kararlarına karşı başvuru yolu ve süresi kararın kendisinde gösterilir; bu bilgiyi göz ardı etmemek gerekir.
İş Sağlığı ve Güvenliğiyle Kesişme
Belgesiz çalıştırma, iş kazası halinde yalnızca idari değil, tazminat ve ceza boyutlarında da tartışma konusu olur. Kazanın gerçekleştiği işte çalışanın gerekli yeterliliğe sahip olmadığının tespiti, işverenin özen yükümlülüğü bakımından aleyhe bir unsur olarak değerlendirilebilir.
Standart Değişikliğini Takip Etmek
Standartlar güncellendiğinde meslek tanımı ve yeterlilik birimleri değişebilir. Bu nedenle kurumsal yapıda, insan kaynakları ve iş güvenliği birimlerinin Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğleri periyodik olarak izlemesi ve etkilenen pozisyonları listelemesi pratik bir çözümdür.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir ve her işyerinin faaliyet konusuna göre yükümlülükler farklılaşır. Denetim veya kaza sonrası bir süreçle karşılaştıysanız, belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.