Hassas bölgelerde kurulacak hastane servislerine ilişkin planlama, teşkilât ve ikmal düzenlemeleri, olağan sağlık hizmeti mevzuatından farklı bir mantıkla kurulmuştur: burada amaç günlük hizmet kapasitesi değil, olağanüstü koşullarda hizmetin kesintiye uğramadan sürdürülebilmesidir. Bu nedenle sorumluluk, tek bir kuruma değil planlamayı yapan idare, hizmeti yürüten sağlık birimi ve ikmali sağlayan birimler arasında paylaştırılmıştır.
Neden ayrı bir rejim var
Hassas bölge kavramı, olası bir afet, saldırı veya toplu can kaybı riski taşıyan alanlar için kullanılır. Bu alanlarda sağlık hizmetinin ayakta kalması, binanın dayanıklılığı kadar personelin görev dağılımının, malzeme stokunun ve haberleşmenin önceden yazılı plana bağlanmasına dayanır. Planın olmaması ya da kağıt üzerinde kalması, kriz anında ortaya çıkan zararlarda hizmet kusuru tartışmasının başlangıç noktasıdır.
Planlamanın üç ayağı
- Teşkilât: Hangi personelin hangi görevde olacağı, yedek görevlendirmeler ve vekâlet zinciri
- İkmal: Tıbbi malzeme, ilaç, jeneratör yakıtı ve su stokunun asgari düzeyi ile tazeleme takvimi
- Diğer hizmetler: Haberleşme, nakil, güvenlik, kayıt tutma ve sevk koordinasyonu
Denetim ve kayıt: sonradan ispat edilebilirlik
Bu tür planlarda en çok gözden kaçan nokta, yapılan hazırlığın belgelenmemesidir. Tatbikat yapılmış ama tutanağı yoksa, stok tazelenmiş ama kaydı tutulmamışsa, sonraki bir inceleme veya tazminat davasında idarenin özenini gösterecek delil bulunmaz. Bu nedenle her tatbikat, her stok sayımı ve her eksiklik bildirimi tarih ve imza içeren belgeye bağlanmalıdır.
Uyuşmazlık doğduğunda hangi yol izlenir
- Zarar gören kişi bakımından: idarenin hizmeti hiç işletmemesi, geç işletmesi ya da kötü işletmesi iddiasıyla idari yargı yolu gündeme gelir; öncesinde idareye yazılı başvuru yapılması usul bakımından önemlidir.
- Personel bakımından: görevlendirme, nöbet ve disiplin işlemlerine karşı itiraz yolları ve süreleri işlem üzerinde gösterilir; bu bilgi eksikse süre yine de işlemeye başlar.
- Tedarik zinciri bakımından: ikmal sözleşmelerindeki gecikme ve ayıplı ifa sorunları sözleşme hükümleri ile ihale mevzuatı çerçevesinde ele alınır.
Sık yapılan hatalar
Planın yalnızca üst yöneticide bulunması, güncellenmemesi, personel değişikliklerinin plana işlenmemesi ve iletişim listelerinin eskimesi pratikte en sık rastlanan aksaklıklardır. Bunların her biri kriz anında değil, kriz sonrası hesap verme aşamasında sorun üretir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır; bir kurumun kendi plan ve teşkilat yapısına ilişkin sorumluluk analizi, ilgili idari düzenlemeler ve kurum içi talimatlarla birlikte yapılmalıdır.