Bilecik ilinde tesis edilecek Pelitözü Kök-Dereşemsettin Grubu Enerji Nakil Hattı için bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 4687 sayılı karar, taşınmaz malikleri bakımından iki ayrı ve birbirine karışmaması gereken hukuki süreç başlatır: idari yargıda kararın iptali ve adli yargıda bedelin tespiti.
Acele Kamulaştırma Neden Farklıdır
Olağan kamulaştırmada idare, bedel tespit ve tescil davası sonuçlanmadan taşınmaza el atamaz. Acele kamulaştırmada ise Kamulaştırma Kanununun acele el koymayı düzenleyen hükmü uyarınca, mahkemece takdir edilen bedel bankaya yatırıldıktan sonra idare taşınmazı kullanmaya başlayabilir. Malikin karşısına çıkan tablo şudur: fiili el atma hızlı, hak arama süreci ise sonradan işler.
Kararın İptali İçin Hangi Mahkeme
Acele kamulaştırma kararı Cumhurbaşkanı kararı niteliğinde olduğundan, iptali istemiyle açılacak dava idare mahkemesinde değil Danıştayda görülür. İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca Danıştayda dava açma süresi altmış gündür ve bu süre kural olarak yazılı bildirim veya öğrenme tarihiyle başlar. Fiili çalışmalar başladıktan sonra harekete geçen malikler, çoğu zaman bu süreyi geçirmiş olarak avukata başvurur.
İptal Talebinde İleri Sürülebilecek Hususlar
- Aceleliği haklı kılan somut ve olağanüstü bir durumun ortaya konulmamış olması
- Kamu yararı kararı ile güzergah seçimi arasındaki ilişkinin gösterilememesi
- Daha az zarar doğuracak alternatif güzergahın değerlendirilmemiş olması
- Taşınmazın tamamının değil yalnızca gerekli kısmının kamulaştırılması gerekirken kapsamın geniş tutulması
Yürütmenin Durdurulması Talebi
İptal davasının tek başına açılması, idarenin çalışmalarını kendiliğinden durdurmaz. Fiili el atma yaklaşıyorsa dava dilekçesiyle birlikte yürütmenin durdurulması talep edilmeli, telafisi güç zararın somut olarak neden doğacağı açıklanmalıdır. Tarımsal üretim, ağaç varlığı veya işletme faaliyeti gibi geri dönüşü olmayan kayıplar bu talebin dayanağını oluşturur.
İki Sürecin Birbirine Etkisi
İptal davası açılmış olması, bedel tespit davasına katılmayı gereksiz kılmaz. Aksine, bedel davasında keşif yapılmadan ve bilirkişi raporu alınmadan sessiz kalmak, bedelin düşük belirlenmesi sonucunu doğurabilir. Malikin doğru stratejisi, iptal davasını yürütürken bedel davasında da aktif taraf olmaktır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kararın tebliğ veya öğrenme tarihi, taşınmazın niteliği ve güzergahın konumu izlenecek yolu değiştirdiğinden, süre işlemeye başlamadan hukuki değerlendirme almanız önerilir.