Hayvan hastalıklarıyla mücadelede kamu personeli yeterli olmadığında, serbest veteriner hekimlerin geçici olarak istihdam edilmesine imkân tanıyan düzenlemeler uygulanır. Bu model, hekim açısından cazip görünse de yetkinin kapsamı ile sorumluluğun sınırı önceden netleştirilmediğinde ciddi ihtilaflara yol açar. Görevlendirme, klasik bir hizmet sözleşmesinden farklı olarak kamu gücü kullanımını da içerir.
Görevlendirmenin hukuki niteliği
Serbest çalışan bir hekimin salgın mücadelesinde görevlendirilmesi, onu kadrolu memur hâline getirmez; ancak görev süresince kamusal bir faaliyeti yürüttüğü için işlemleri idari sonuç doğurur. Aşılama, numune alma, karantina uygulamasına katılma ve rapor düzenleme gibi işler bu kapsamdadır. Dolayısıyla hekimin düzenlediği belge, özel bir mesleki belge değil idari sürecin parçası olarak değerlendirilir.
Sözleşmede mutlaka yer alması gereken başlıklar
- Görevin coğrafi sınırı, süresi ve kapsadığı hastalık türleri
- Ücretin hesaplanma yöntemi, ödeme zamanı ve yol-konaklama giderleri
- Kullanılacak aşı, ilaç ve malzemenin kim tarafından temin edileceği
- Kayıt ve raporlama yükümlülüğünün biçimi ve teslim süresi
- Sözleşmenin feshi hâlleri ile fesih bildiriminin usulü
- Mesleki sorumluluk sigortası yapılıp yapılmayacağı
Sorumluluk kime ait?
Uygulama sırasında hayvanda zarar doğması hâlinde sorumluluğun kimde olduğu, en sık tartışılan konudur. Değerlendirmede üç unsur ayrıştırılmalıdır: hekimin mesleki kurallara uygun davranıp davranmadığı, idarenin talimatının kapsamı, ve kullanılan biyolojik ürünün temin zinciri. Hekim, idarenin talimatı doğrultusunda ve fen kurallarına uygun hareket etmişse, sonuçtan kişisel olarak sorumlu tutulması güçleşir. Buna karşılık kayıt tutmamak veya endikasyon dışı uygulama yapmak, kişisel sorumluluğu doğrudan gündeme getirir.
Kayıt disiplini neden hayatidir?
Salgın dosyalarında olay tarihinden aylar sonra inceleme yapılabildiği için, savunmanın tek dayanağı çoğu zaman o gün tutulan kayıtlardır. Uygulanan ürünün serisi ve son kullanma tarihi, hayvan kimlik numaraları, işletme bilgisi, uygulama saati ve varsa yetiştiricinin beyanı kayda geçirilmelidir. Soğuk zincirin kırıldığı hâllerde bunun derhal yazılı olarak bildirilmesi, sonraki sorumluluk tartışmasında belirleyici olur.
Ödeme ve alacak uyuşmazlıkları
- Yapılan işi gösteren icmal ve tutanakları düzenli olarak teslim edin ve kaydını alın.
- Eksik ödeme hâlinde, hesaplama farkını kalem kalem gösteren yazılı başvuru yapın.
- İdari başvurunuza verilen cevabı ve tarihini saklayın.
- Sonuç alınamazsa, sözleşmenin niteliğine göre görevli yargı yerini belirleyip süre içinde başvurun.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; görevlendirme koşulları ve sözleşme hükümleri kurumdan kuruma değişebildiğinden, imza öncesinde metnin hukukçu tarafından incelenmesi ileride doğabilecek ihtilafları önler.