5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun, sınai mülkiyet işlemlerinde başvuru sahibini temsil eden vekillerin mesleğe girişini, sicile kaydını ve mesleki sorumluluğunu düzenler. Marka veya patent başvurusu yapan bir işletme açısından bu kanun uzak bir düzenleme değildir: başvuruyu takip eden kişinin sicile kayıtlı olup olmaması, hak kaybı doğuran süre kaçırmalarında doğrudan belirleyici olur.
Vekillik Sicili ve Temsil Yetkisi
Kurum nezdindeki işlemlerde temsil, sicile kayıtlı vekiller eliyle yürütülür. Sicile kayıtlı olmayan bir kişinin başvuru sahibi adına işlem yapması, işlemin geçerliliği bakımından tartışma yaratır. Bu nedenle bir vekille çalışmaya başlamadan önce sicil kaydının ve kaydın güncelliğinin doğrulanması, sonradan telafisi güç sonuçların önüne geçer.
Vekilin Yükümlülüklerinin Somut Karşılığı
- Başvuru, yayın, itiraz ve yenileme sürelerinin takibi
- Kuruma yapılan tebligatların başvuru sahibine gecikmesiz aktarılması
- Çıkar çatışması bulunan işlerin üstlenilmemesi
- Dosya ve yazışmaların düzenli biçimde saklanması
En Kritik Kırılma Noktası: Tebligatın Vekile Yapılması
Sınai mülkiyet süreçlerinde tebligat vekile yapıldığında, süre vekile ulaştığı andan itibaren işler. Başvuru sahibinin bundan haberdar olmaması, süreyi durdurmaz. Marka yayınına yapılan bir itirazın ya da bir eksiklik bildiriminin vekilde kalıp müvekkile iletilmemesi, uygulamada en sık görülen ve en ağır sonuç doğuran hatadır. Bu risk, vekille yapılan sözleşmeye bildirim yükümlülüğü ve iletişim kanalı hükümleri konularak azaltılabilir.
Vekil Değişikliği ve Devir
- Yeni vekile verilecek vekaletnamenin kapsamını (başvuru, itiraz, dava) açıkça yazın.
- Eski vekildeki dosya içeriğinin tesliminde, tebligat tarihlerini gösteren yazışmaları mutlaka isteyin.
- Kurum kayıtlarında vekil değişikliğinin işlendiğini teyit etmeden geçiş tamamlanmış sayılmaz.
- Devam eden itiraz veya süre bulunup bulunmadığını devir anında yazılı olarak tespit edin.
Disiplin Sorumluluğu ve Müvekkilin Talepleri
Vekilin meslekî kurallara aykırı davranışı disiplin sorumluluğunu gündeme getirebileceği gibi, hak kaybına yol açan ihmal ayrıca tazminat sorumluluğu doğurabilir. Bu iki yol birbirinin alternatifi değildir; disiplin süreci yürürken zararın tazminine ilişkin talep ayrıca değerlendirilir. Zararın ispatı bakımından, kaybedilen hakkın ekonomik değerinin belgelerle ortaya konulması gerekir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatmakta olup, somut bir marka veya patent dosyasında sürelerin durumu ve yapılabilecek işlemler dosyanın aşamasına göre değişir. Süre riski taşıyan bir bildirim aldıysanız, değerlendirmeyi geciktirmeden yaptırmanız yararınıza olur.