Resmî İstatistik Programı, ülke genelinde üretilecek istatistiklerin hangi kurum tarafından, hangi yöntemle ve hangi dönemlerde üretileceğini önceden belirleyen çok yıllık bir çerçevedir. 2022-2026 dönemini kapsayan program, yalnızca kamu kurumlarının iş planı değildir; kendisinden anket, form veya idari kayıt istenen şirketler ve gerçek kişiler bakımından da somut yükümlülükler doğurur.
Program Kimi, Hangi Yolla Bağlar?
Program, resmî istatistik üretmekle görevlendirilen kurumları, bu kurumların veri kaynaklarını ve yayım takvimini gösterir. İşletme açısından pratik sonuç şudur: kendisine ulaşan veri talebinin dayanağı çoğu zaman doğrudan bu programdır. Talep yazısında hangi istatistiğe hizmet edildiği ve verinin hangi sıfatla istendiği belirtilmemişse, ilk adım cevap yazmak değil, dayanağın ve kapsamın yazılı olarak sorulmasıdır.
Cevap Verme Yükümlülüğü ile Ticari Sırrın Dengesi
İstatistik mevzuatı, resmî istatistik amacıyla istenen bilgilerin verilmesini kural olarak zorunlu tutar ve cevapsız bırakılması halinde idari yaptırım gündeme gelebilir. Buna karşılık talep, her zaman sınırsız değildir. Uygulamada tartışma çıkan noktalar şunlardır:
- İstenen verinin programda tanımlı istatistikle gerçekten ilgili olup olmadığı
- Talebin süresi, dönemi ve veri kalemleri bakımından belirli olup olmadığı
- Ticari sır niteliğindeki bilgilerin ham hâlde mi, toplulaştırılmış hâlde mi istendiği
Bu üç başlık yazışmada açıkça kayda geçirilirse, hem yükümlülük yerine getirilmiş hem de olası bir uyuşmazlıkta savunma zemini korunmuş olur.
İstatistiksel Gizlilik ve Kişisel Veri Korumasının Kesiştiği Alan
Resmî istatistik için toplanan bilgiler, istatistiksel gizlilik ilkesi gereği idari işleme, denetime veya delil olarak kullanılmaya esas alınmaz; yayımda birim düzeyinde kimlik açığa çıkmayacak şekilde toplulaştırma yapılır. Talep gerçek kişi verisi içeriyorsa, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki aydınlatma ve saklama düzeni de aynı anda işler. Veriyi aktaran şirketin kendi kayıtlarında bu aktarımı gerekçesiyle birlikte belgelemesi, sonradan gelen veri sorumlusu sorgularında işini kolaylaştırır.
İdari Para Cezasıyla Karşılaşılırsa İzlenecek Sıra
- Tebliğ tarihini ve tebligatın usulüne uygunluğunu tutanakla tespit edin.
- Cezanın dayandığı talebin size hangi tarihte, hangi adrese ulaştığını dosyalayın.
- Yükümlülüğün süresinde ve eksiksiz yerine getirildiğini gösteren yazışmaları tek klasörde toplayın.
- Başvurunun idari itiraz mı yoksa doğrudan yargı yolu mu olduğunu, ceza tutanağındaki başvuru yolu bilgisinden teyit edin.
Bu içerik genel çerçeveyi tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır. Veri talebinin kapsamı ve muhatabın hukuki durumu her dosyada değiştiğinden, cevap yazısı veya itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce ilgili yazışmaların bir hukukçuyla birlikte gözden geçirilmesi tavsiye edilir.